صفحه اصلی صنعت مبلمان آشنایی با رشته تازه تصویب «مهندسی صنایع مبلمان»؛ در گفتگو با عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

آشنایی با رشته تازه تصویب «مهندسی صنایع مبلمان»؛ در گفتگو با عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

۴
هادی غلامیان
nowrooz

رشته دانشگاهی «مهندسی صنایع مبلمان» که از سال ۹۳ پذیرش دانشجو را آغاز کرده است، یک رشته تازه تاسیس محسوب می شود. این رشته که به همت گروه «علوم و صنایع چوب و کاغذ» دانشگاه تهران به تصویب وزارت علوم رسید، رشته ای کاملا کاربردی مبتنی بر دانش علمی و مهارت های فنی و هنری است. رشته ای که دانشجویان آن از طراحی تا ساخت و تولید مبلمان و بازاریابی و مدیریت در حوزه مبلمان و دکوراسیون را به شیوه ای علمی و عملی می آموزند. در گفتگو با دکتر هادی غلامیان، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران کم و کیف ایجاد این رشته را بررسی کردیم و زیر و بم مباحث آموزشی و آینده حرفه ای دانش‌آموختگان آن را بازشناختیم.

هادی غلامیان
هادی غلامیان استادیار دانشکده منابع طبیعی و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

آقای غلامیان چه شد که رشته مهندسی صنایع مبلمان تاسیس شد؟

اگر بخواهیم در مورد تاسیس رشته مهندسی صنایع مبلمان در ایران صحبت کنیم باید برگردیم به دقیقا ۱۲۰ سال پیش، سال ۱۲۷۹ و زمانی که مدرسه «فلاحت مظفری» در چهاردانگه کارش را آغاز کرد که آن موقع نه یک محله که قریه ای در نزدیکی تهران بود. تاسیس دبیرستان برزگران و بعد از آن بنگاه علمی فلاحت ادامه فعالیت های این مدرسه بود و دقیقا هشتاد سال پیش بود که این مجموعه به دانشکده کشاورزی و بعدتر دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی تبدیل شد.
آموزش رشته مهندسی چوب هم در این دانشکده قرار گرفت چون در آن زمان بیشتر موضوعاتی مثل «آناتومی چوب» و «زراعت چوب» مطرح بود. اما تا امروز پیشرفت ها و تغییرات زیادی حاصل شد، مثلا گرایش هایی مثل کاغذسازی ایجاد شد یا با رونق گرفتن تولید MDF  و HDF گرایش کامپوزیت های چوبی به راه افتاد تا دانش این فناوری ها را آموزش دهد.
در سال ۱۳۸۷ گروه علوم و صنایع چوب به این موضوع توجه کرد که بازار چوب دارد به سمت مبلمان حرکت می کند و بحث مبلمان و دکوراسیون خیلی داغ است. اکثر سازه های مبلمان و دکوراسیون هم که یا از چوب ماسیو تولید می شوند در مبلمان خانگی، یا از فرآورده های چوبی مثل MDF در مبلمان صفحه ای و اداری.
با تلاش های این گروه در دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران تاسیس رشته مهندسی صنایع مبلمان از سال ۱۳۹۱ در وزارت علوم تصویب شد و سال ۹۳ اولین ورودی های این رشته را گرفتیم. از این جهت سبقه این رشته حتی از دانشکده علمی کاربردی طراحی و تولید مبلمان و دکوراسیون هم بیشتر است.
حالا گروه دو رشته «مهندسی صنایع چوب و فرآورده‌های سلولزی» و «مهندسی صنایع مبلمان» در مقطع کارشناسی دارد و گرایش هایی نظیر «کامپوزیت های لیگنوسلولزی»، «بیولوژی و آناتومی چوب»، «صنایع سلولزی»، «حفاظت و اصلاح چوب» و «مدیریت صنایع چوب و فرآورده های سلولزی» در مقاطع ارشد و دکتری. از استادان پیشکسوت رشته چوب هم می توانم از دکتر قنبر ابراهیمی، دکتر پارسا پژوه و پرویز نیلوفری یاد کنم.


گفتید همزمان با رونق گرفتن تولید مبلمان در گروه صنایع چوب به فکر ایجاد این رشته افتادند، دقیقا چه نیاز و کمبودی در بازار و صنعت مبلمان که رو به رشد هم بود، احساس شد که رشته مهندسی صنایع مبلمان در صدد رفع آن برآمده؟
ببینید قبل از تاسیس رشته مهندسی مبلمان زمانی که دانش‌آموختگان رشته هایی نظیر صنایع چوب جذب بازار کار و صنعت مبلمان می شدند، عموما با مشکل روبرو بودند. چرا که برای مثال دانشی در مورد دستگاه های تولید مبلمان نداشتند و این گاهی تصوری منفی در تولیدکنندگان ایجاد می کرد.
از طرفی رشته هایی هم وجود دارند مثل طراحی صنعتی که طراح تربیت می کند، با وجود مهارت بالای دانش‌آموختگان این رشته در طراحی، اما لزوما در مورد فرایند تولید مبلمان، اتصالات، ماشین ها و ابزارها تخصص ندارند. هدف رشته مهندسی مبلمان این است دانش‌آموختگانی را تربیت کند که یا مسئول خط تولید در کارخانه های تولید مبلمان شوند یا به صورت کارآفرین در حوزه مبلمان فعالیت کنند.

«مهندسی صنایع مبلمان» را می توان یک رشته همه کاره در حوزه مبلمان توصیف کرد که می تواند در بخش های مدیریت های صنعتی و تخصصی صنعت مبلمان گره گشا باشد.



این رشته چه مباحثی را آموزش می دهد و در چه محورهایی؟

ما در رشته مهندسی مبلمان ۱۴۰ واحد درسی داریم؛ از جمله واحدهای عمومی صنایع چوبی مثل «فیزیک چوب، مکانیک چوب، شیمی چوب» اما در بخش مبلمان یک نگرش چهار محوره داریم؛ درس های طراحی مبلمان از نقشه کشی، اصول طراحی، طراحی دکوراسیون، نرم افزارهای طراحی مبلمان و دکوراسیون و تحلیل سازه را می آموزند، درس های فرایند تولید مثل شناخت ابزارهای دستی برقی، شناخت یراق آلات، شناخت دستگاه ها از برش کاری تا مونتاژکاری و ساخت کلاف مبلمان، درس های فرایند تکمیلی تولید مثل رنگ کاری و پرداخت، رویه کوبی و اتصالات و درس های مدیریت مبلمان از اقتصاد تولید، ضوابط احداث واحدهای تولیدی، کارآفرینی و مدیریت تا بازاریابی و حسابداری صنعتی.
ما تلاش می کنیم همه این موضوعات را به صورت کاملا علمی آموزش دهیم. دانش‌آموختگان ما گرچه طراحی بلدند اما طراح صرف نیستند. از طرفی شاید مهارت های طراحی، طراحان صنعتی را نداشته باشند اما طراحی های عملیاتی تری انجام می دهند. چرا که می دانند چه دستگاه هایی برای تولید طرحشان وجود دارد، وقتی طراحی می کنند به این نکته توجه دارند که آیا این طراحی را می شود تولید کرد؟ فرآورده های چوبی مرکب و محدودیت ها و ویژگی های مواد را می شناسند، مثلا ویژگی های خمش MDF را می دانند. همچنین بررسی می کنند که این صندلی که طراحی می کنند، مقاومت و تحمل چه وزنی را دارد و بسیاری از ملاحظات فنی و عملی دیگر را در طراحی لحاظ می کنند.

آیا قصد ندارید این رشته را در مقاطع بالاتر هم ایجاد کنید؟

یکی از دلایلی که ما به سمت تصویب این رشته در کارشناسی ارشد نرفتیم این است که دانش‌آموختگان کارشناسی جذب بازار کار می شوند، یعنی یا جذب شرکت های تولیدکننده مبلمان می روند یا خودشان کاری راه می اندازند. چون مهارت این را دارند که خودشان محصول تولید کنند.
الان در شرایطی که همه چیز به سمت برون سپاری شدن پیش می رود، نیازی هم به داشتن کارگاه نیست. ما می بینیم که حتی دانشجویان در دوره تحصیل در گروه های دو یا سه نفری، طراحی یک محصول را انجام می دهند، با خرید چند ابزار دستی و برقی، خودشان تخته ها را برش می دهند و برای چسب و اتصالات هم کار را به کارگاه ها می سپرند. چنین پروژه هایی -هر چند کوچک- برایشان چندبرابر بیش از اینکه با حقوق وزارت کار آغاز به کار کنند، در آمد دارد. کسب و کارهای کوچک در صنایع مبلمان زیاد دیده می شود و افرادِ با انگیزه خیلی راحت و به سرعت جذب کار می شوند.
به خاطر این موارد دانشجویان مهندسی مبلمان کمتر گرایش به ادامه تحصیل در مقاطع تکمیلی پیدا می کنند، چون نیازی نمی بینند. البته با همه این ها ما در تلاش هستیم در مقطع کارشناسی ارشد رشته هایی میان رشته ای با همکاری دانشکده هنرهای زیبا و دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه تهران ایجاد کنیم؛ رشته های تخصصی طراحی مبلمان و مهندسی تولید مبلمان.

چنین رشته هایی که تا حد زیادی عملی هستند، معمولا پرهزینه اند، آیا دانشجویان مهندسی چوب از این نظر با مشکلاتی روبه رو هستند؟

درست است که ما در دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران دستگاه های های-تک [با فناوری بسیار بالا] نداریم، اما تمامی دستگاه های برش اولیه، رنده کاری و … را که مورد نیاز دانشجویان هستند، داریم. تا پیش از این با بودجه پژوهشی و بودجه دانشکده هزینه ها را تامین می کردیم، البته با این افزایش قیمت ها نمی دانم بعد از کرونا هم که دانشجویان بیایند همه چیز مثل قبل خوب باشد یا نه! از طرفی به دلیل حضور این گروه در دانشکده منابع طبیعی و ارتباط با گروه جنگلداری، در تامین چوب معمولا مشکلی نداریم. چرا که دانشگاه تهران جنگل آموزشی هفت هزار هکتاری در چالوس دارد.
هر کدام از دانشجویان این رشته در طی دوره تحصیل حدود پنج محصول می سازند و البته ما از صفر تا صد کارگاه ها بالای سر بچه ها می ایستیم. از انتخاب چوب تا برش اولیه و مونتاژ نظارت داریم و تا کنون از نظر ابزار و مواد اولیه مشکلی نداشتیم.
اتفاق خوب دیگری هم که افتاده این است که، نزدیک دو سال است یک آزمایشگاه مهندسی مبلمان نیز راه اندازی کرده ایم. در آزمایشگاه مهندسی مبلمان، دستگاه تست مبلمان داریم. نیروها را به محصول اعمال می کنیم و مقاومت را می سنجیم. از این کارگاه حتی تولیدکنندگان نیز از بیرون دانشگاه استفاده می کنند، مقاومت محصولاتشان را آزمایش می کنند و مشاوره می گیرند. از زمانی که این رشته آمده رویکرد گروه این بوده است که امکانات و ابزارهای آموزشی را تقویت کنیم. امروزه دانشگاه ها دارند به سمت دانشگاه های کارآفرین شدن می روند و چه فضایی بهتر از این رشته که جای کار دارد.

کسانی این رشته را انتخاب می کنند، چقدر ازش اطلاع دارند و دوستش دارند؟

معمولا بچه های تجربی به این رشته می آیند و تجربی خوانده ها اکثرا به امید پزشکی آمده اند تجربی. این رشته معمولا انتخاب چهلم و پنجاهمشان بوده است، اطلاعی درباره اش ندارند و آن را یک نجاری ساده قلمداد می کنند. خیلی ها هم به دلیل برندینگ دانشگاه تهران واردش می شوند.
پس نمی توانم بگویم که همه از ابتدا با علاقه می آیند. اما این را می توانم بگویم که از یک ورودی سی نفره، پس از پایان دوره، ۱۰ نفر واقعا علاقه مند و ۲۰ نفر جذب بازار کار می شوند. چرا که در این رشته افراد محصولی می سازند که هنر دست خودشان است. وقتی دسترنج خودشان را در یک محصول می بینند مثل یک میز، یک گلدان یک مبل یا صندلی و به این باور می رسند که می توانند یک محصول تولید کنند، علاقه پیدا می کنند.
حتی بخشی از بچه ها به صنایع دستی چوبی مثل معرق کاری و خاتم کاری علاقه مند می شوند و در آن حوزه کار می کنند. البته که افرادی هم هستند که بی انگیزه می ماند یا انگیزه شان کمتر می شود به هر حال. اما در کل بیشتر دانشجویان وقتی وارد اقیانوس چوب می شوند، عموما علاقه مند می شوند. می دانید که تقریبا ۱۰ تا ۱۲ درصد اشتغال کشور چوب است و ۷ تا ۸ درصدش مربوط به مبلمان است و واقعا حوزه وسیعی است.

هادی غلامیان
دوره های کارورزی و آشنایی دانشجویان رشته مهندسی مبلمان با صنعت

دانشکده چه تلاش هایی برای بهبود وضعیت اشتغال دانشجویان و دانش‌آموختگان این حوزه کرده است؟

انجمن صنفی مبلمان و دکوراسیون و اتحادیه های مبلمان همکاری خوبی با ما داشتند، بسیاری از دانشجویان را برای کارورزی معرفی می کنیم و معمولا هم بعد از کارورزی می مانند و جذب می شوند.

فکر می کنید آموزش این رشته با چه چالش هایی روبروست؟

از زمانی که ما این را تصویب کردیم، دانشگاه های گرگان، ملایر و زابل هم این رشته را آوردند. اما آیا هیئت علمی آشنا با حوزه مبلمان جذب کرده اند؟ درس های تخصصی ماشین آلات مبلمان، با مکانیک و شیمی چوب تفاوت دارند. اگر به این سمت برویم که هر استادی هر موضوعی را درس بدهد، طبیعتا کیفیت آموزش کاهش پیدا می کند. باید جذب استاد متخصص داشته باشیم.
از طرف دیگر ما هنوز نتوانستیم این رشته را به خوبی معرفی کنیم. وقتی من گفتم می خواهم در رشته صنایع چوب تحصیل کنم، پدر بزرگم گفت می خواهی نجاری بخوانی؟ و تصور از نجاری یک اتاق ۱۲ متری تاریک پر از خاک اره است! هنوز هم به نظرم تصور عموم افراد همین است و رسانه ها می توانند در این امر یاری رسان باشند.

هادی غلامیان
هادی غلامیان از نوجوانی تحصیل و کسب مهارت در صنعت چوب را آغاز کرد و حالا علاوه بر دانش آکادمیک، مهارت فنی خود را نیز در اختیار دانشجویان قرار می دهد

کمی نزدیکتر با هادی غلامیان…

هادی غلامیان که اهل مشهد است، از نوجوانی با علاقه و انتخاب شخصی صنعت چوب را برای تحصیل انتخاب کرد. البته بعد از اینکه دید قرار نیست پزشک شود! «موقع انتخاب رشته در دبیرستان امتیاز لازم برای ریاضی و انسانی و هنرستان را آوردم ولی تجربی نه!»
ریاضی و انسانی مورد علاقه او نبود و برای همین وارد هنرستان شد. «چون معدلم خوب بود مدیر هنرستان گفت حتما باید بروی کامپیوتر. گفتم دیگر چه رشته هایی دارید؟ اسم رشته ها را آورد و رسید به معرق کاری و درودگری. گفتم من همین را می خواهم. خانواده دایی ام در تهران کارخانه مبلسازی داشتند و هر وقت به تهران می آمدیم من می رفتم آنجا و همیشه برایم جالب بود. در درس حرفه و فن هم که که کار با چوب داشتیم فهمیده بودم خیلی این ماده و کار را دوست دارم.»
او علی رغم اصرار مدیر مدرسه و پدر، در رشته درودگری و معرق ثبت نام کرد و به طور اتفاقی در گروه معرق کاری افتاد. از همان ابتدا و در عالم نوجوانی هم کارگاه معرق خودش را راه انداخت و هم برای ادامه تحصیل درس خواند.
هادی در هر دو آزمون کاردانی و کارشناسی رتبه سه را کسب کرد و راهی تهران شد. با اینکه کارگاه رنگ کاری مبلمان هم داشت، اما در دوره دانشجویی همه هم و غمش را گذاشت برای درس. «در دانشگاه رجایی همه از هنرستان آمده بودیم. تا آن زمان هیچکدام از بچه های رشته ما برای مقطع بالاتر در دانشگاه تهران قبول نشده بودند. ما همه درس هایمان عملی و کارگاهی بود و دانشگاه تهرانی ها بهترین اساتید نظری را داشتند. اما همه می گفتند اگر می خواهی در این رشته پیشرفت کنی باید بروی دانشگاه تهران.»
در نهایت هم آنچه را که همکلاسانش تصور می کردند نشدنی است، به دست آورد؛ تحصیلات تکمیلی، تدریس در دانشگاهی که روزی آرزوی تحصیل در آن را داشت و گذراندن دوره فرصت مطالعاتی در آلمان ادامه این مسیر بود. او حالا هم علاوه بر تدریس و پژوهش از راه مشاوره به برندهایی نظیر «نیلپر» و «وندا» به علاقه همیشگی اش یعنی تولید مبلمان می پردازد.

میانگین امتیازات ۵ / ۵. تعداد امتیازات ۱۳۵

۴ نظر

  1. دانشجوی مبلمان دانشگاه تهران

    ۱۳۹۹/۱۰/۲۹ ساعت ۰۸:۴۹

    با سلام و آرزوی بهترین ها برای استاد عزیز آقای دکتر غلامیان که از کلاس های ایشان بسیار استفاده نموده ام.

    پاسخ دهید

  2. محمدی

    ۱۴۰۰/۰۲/۰۲ ساعت ۱۳:۲۰

    سلام
    چقدر خوب است در زمینه مهندسی مبلمان متخصص در ایران وجود داره.
    موفق باشید

    پاسخ دهید

  3. عرفان

    ۱۴۰۰/۰۴/۱۶ ساعت ۱۹:۰۷

    سلام شرمنده آقاهادی چجوری وارد دانشگاه تهران شد یعنی کنکورداد یا شرط نمره؟؟
    اگه میشه لطفاً جواب بدید یااگه کسی توی همین رشته تحصیل می‌کنه بگه به منم

    پاسخ دهید

    • محدثه طالبی

      ۱۴۰۰/۰۴/۱۹ ساعت ۱۲:۴۹

      با شما تماس گرفته خواهد شد. ممنون از همراهی‌تون.

      پاسخ دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این مطلب را از دست ندهید

۱۰ ایده خلاقانه برای طراحی مبلمان از برندگان جایزه طراحی مبلمان سیت

تخیل پای بشر را به جهانی باز می کند که مرزی بر آن نیست. اما جهت دهی صحیح به تخیلات هم اصل …