صفحه اصلی دکوراسیون و معماری داخلی خانه های مایع: از دل داستان های علمی تخیلی تا معماری مدرن

خانه های مایع: از دل داستان های علمی تخیلی تا معماری مدرن

۰
سبک معماری متابولیسم

تفاوت معماری ژاپن با دیگر کشورها، تنها در انیمه های آن نیست که نمایان می شود. ژاپنی ها به شکل کلی، طور دیگری خانه می سازند. در معماری و داستان های علمی تخیلی ژاپن از دهه شصت تا نود میلادی، یک سوال مشخص به چشم می خورد: «وقتی همه چیزهای اساسی کم کم معنایشان را از دست می دهند، چطور می توانیم یک معماری اساسی داشته باشیم؟» ویلیام گاردنر (William Gardner) استاد فیلم و ادبیات ژاپنی، از دیدگاهش به خانه هایی می گوید که خیلی هم سر جای خودشان ثابت نیستند. سبک معماری متابولیسم شاید پاسخی بر این سوال ها باشد.

شهرها در آینده چه شکلی خواهند داشت؟

ویلیام گاردنر، خانه های آینده را دارای ویژگی حرکت پذیری می داند، حرکت برای منافع اقتصادی، حرکت به جهت آب و هوای بهتر و حتی حرکت برای تنوع. او شهرهایی را تصور می کند که ترکیبی از محیط زیست طبیعی و سبک زندگی ساکنانشان هستند و از طریق پیامدهای روایی شان نشان داده می شوند. شهرهای با ساختار گسترده عمودی که به صورت سازه های بلند و چرخان و البته قابل بازیافت تبدیل می شوند. در این شهرها خانه ها حرکت می کنند، با هم ارتباط دارند و  جایشان را با توجه به اقتصاد سالانه عوض می کنند. معماری خاصیتی مایع دارد و هیچ چیز ثابت نیست. بعضی از این تصاویر، واقعا در آینده اتفاق خواهند افتاد و بعضی هایشان صرفا از دیدگاهی داستانی می آیند. با این اوصاف می توانیم معماران را، نویسندگان شهرهای آینده بدانیم.

سبک معماری متابولیسم
سبک معماری متابولیسم برای اولین بار در ژاپن بعد از جنگ به وجود آمد و بر ترکیب ابرسازه های خیلی بزرگ با طبیعت تمرکز می کند

معماری متابولیسم و خانه های آینده

در دهه شصت میلادی و با برگزاری نمایشگاه جهانی معماری در شهر اوساکا، معماران سبک متابولیست از نظر اجتماعی و حرفه ای، حسابی با نویسندگان معاصر ژاپن بُر خوردند. سبک معماری متابولیسم که برای اولین بار در ژاپن بعد از جنگ به وجود آمد و بر ترکیب ابرسازه های خیلی بزرگ با طبیعت تمرکز می کند. کارهای این معماران و نویسندگان در نمایشگاه های معماری دهه شصت، همه از بازتعریف اهداف گذشته و تمرکز بر آینده صحبت می کردند. گفتمان میرای (Mirai که در ژاپنی به معنای آینده نیامده است) از طریق طرح های پیشنهادی برای «شهرهای آینده» مطرح شد. در این طرح ها، تروماها و دردهای جمعی جامعه ژاپن هم در قصه ها و هم در معماری شهری بازنویسی می شدند تا آینده جدیدی ساخته شود. در طول سال های جنگ جهانی دوم، بسیاری از شهرهای ژاپن با خاک یکسان شدند. این شهرها کمتر از پانزده سال بعد و با تراکم بیشتری، درست مثل قبل بازسازی شدند.  معماری متابولیسم همین جا بود که ریشه دواند. در تصور اولیه مکتب متابولیسم، شهرها در اوج رشد اقتصادی و سرمایه گذاری های کلان دولتی قرار داشتند.

سبک معماری متابولیسم
متابولیست ها می خواستند با مواد و روش های جدید در هر مقیاسی تغییر ایجاد کنند

متابولیست ها باور داشتند که معماری شهر باید با پذیرش تغییرات آینده انجام شود. این یعنی باید شهرهایی را بسازیم که همزان با رشد و تحول شهرنشینی، عوض شوند.  اولین نشانه های اجرای این ایده هم شکل های منعطف و قابل تغییر از معماری سنتی ژاپن بودند: پنجره ها، کشوها، درها، دیوارهای داخلی و کفپوش های تاتامی که می توانستند با فصل تغییر کنند. اما اهداف متابولیست ها فقط تغییر تکنیک های سنتی در بستر مدرن نبود، آن ها می خواستند با مواد و روش های جدید در هر مقیاسی تغییر ایجاد کنند. از واحدهای مسکونی شهرهای بزرگ تا جهان های داستانی.  شاید دلیل ارتباط نزدیکشان با هنرمندان هم همین بود. کاوازو نوبورو (Kawazoe Noburu) منتقد هنری در سال ۱۹۶۱ می نویسد: «شدت تغییرات سبک متابولیک در  توکیو، بی همتاست. اگر بخواهیم ایده ای را برای شهر آینده فرمول سازی کنیم باید آن را در همین تغییرات دائمی و حرکت رو به جلو بیابیم».
تقریبا در همان سال ها بود که روشنفکران و روزنامه نگاران ژاپنی مفهوم «جامعه اطلاعاتی» یا “information society” را معرفی کردند. رسیدن ژاپن به اقتصاد پساصنعتی، در طرح ها و مطالعات شهرسازی بسیاری مورد بررسی قرار گرفته. ریشه های چیزی که این روزها «شهر هوشمند» نام دارد، در واقع در ژاپن و بعد از جنگ جهانی دوم به وجود آمدند. «جامعه ای بنا شده بر مکانیسم های فوق پیچیده برای پیش بینی، برنامه ریزی و کنترل» این پیش بینی ماساکونی کیتازاوا (Masakuni Kitazawa) انسان شناس ژاپنی بود. او شهرهای آینده را بنا شده بر تحلیل کمی داده ها و مجموعه شرایط بهینه برای بهبود جامعه تعریف کرد و درصد بالایی از پیش بینی هایش درست درآمدند.

سبک معماری متابولیسم
رمان یک جو.رهایی کریستال» توکیو را شهری توخالی و مصرف شده نشان می دهد که  در سطح پر است از نشانه و محتوا.

در دهه هشتاد، توکیو وارد فاز اقتصادی حباب گونه شد. زمین خواری و احتکار ملک، خرده فرهنگ های جوانان و استفاده از برندهای مختلف، رونق کافه ها و رستوران ها و رشد قابل توجه مصرف، به این فضای اقتصادی کمک کردند. سبک زندگی مردم ژاپن در این دهه، بیش از همیشه مصرف گرا می شد و برنامه های تلویزیونی و مجلات مد و فشن به آن دامن می زدند. طبعا شهرسازی توکیو هم در این دوره تحت تاثیر قرار گرفت. رمان «یک جورهایی کریستال» (Somehow, crystal) اثر تاناکا یاسوو به این موضوع می پردازد. قهرمان زن این کتاب یک دانشجو و مدل پاره وقت است که بیشتر زمانش را در مغازه های شیبویا می گذراند. این اثر کلاسیک پست مردن، توکیو را شهری توخالی و مصرف شده نشان می دهد که  در سطح پر است از نشانه و محتوا. توکیوی این رمان هیچ آگاهی سیاسی یا عمق تاریخی ندارد. برج کپسولی ناکاگین در توکیو یکی از بهترین نمونه های شهرسازی متابولیست است که البته در این رمان، روی خوشی به آن نشان داده نمی شود.

سبک معماری متابولیسم
سبک معماری متابولیسم در برج های کپسولی ناکاگین (Nakagin) نمایان است.

برج های کپسولی، نماینده زندگی متابولیست

سبک معماری متابولیسم در برج های کپسولی ناکاگین (Nakagin) نیز نمایان است. این برج ها در توکیو، یک ساختمان مسکونی- اداری چند منظوره است که در سال ۱۹۷۲ ساخته شده و از معدود باقی مانده های سبک متابولیسم در ژاپن به شمار می آید. اولین نمونه اسکان کپسولی در دنیا، از سال ۲۰۱۲ به بعد تنها با یک چهارم ظرفیتش کار می کند. کپسول های کوچک این برج برای سکونت یک نفر کافی هستند. از ۱۴۰ واحد برج، سی واحد هنوز مسکونی اند و بقیه انبار یا دفتر کار شده اند (یا به حال خودشان رها شدند). دو برج سیمانی به هم متصل، شامل واحدهایی می شوند که در هر کدامشان یک تخت، یک پنجره کوچک، مبل و حتی یک کانتر آشپزخانه با سرویس بهداشتی جا می شود.

میانگین امتیازات ۵ / ۵. تعداد امتیازات ۳۹

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این مطلب را از دست ندهید

هشت مهارت ضروری برای طراحان قرن بیست و یکم

طراحی جایگاهی ارزشمندی دارد. طراحی یعنی تبدیل ذهنیت به کالبد عینی در قالب فرم، محتوا و عمل…