صفحه اصلی دکوراسیون و معماری داخلی معرفی، ویژگی ها و تاریخچه شگفت انگیز آرت دکو

معرفی، ویژگی ها و تاریخچه شگفت انگیز آرت دکو

۰
آرت دکو

هر کسی که علاقه مند به معماری و طراحی باشد یا فقط فیلم هایی مانند گتسبی بزرگ یا شیکاگو را دوست داشته باشد حتما یک دوره شیفتگی برای سبک آرت دکو را پشت سر گذاشته است. سبکی از عناصر پیچیده که به صورت مسحور کننده ای با جزئیات ساخته می شوند تا اشکال هندسی خاص که ظرافت طبع را تعریف می کنند. این سبک یکی از ماندگارترین، متمایزترین و هیجان انگیز ترین سبک های طراحی مبلمان، دکوراسیون و معماری است. در ادامه این مقاله با فلسفه پیدایش این سبک آشنا می شوید و سپس در یک راهنمای جامع با الهام گرفتن از آن می توانید آرت دکو را به خانه های خود بیاورید.

آرت دکو
طراحی داخلی به سبک آرت دکو

تاریخچه آرت دکو

روزهای اول ( آغاز و میانه دهه ۱۹۲۰): این سبک که در زمان خودش مدرن شناخته می شد از فرانسه اغاز شد و عکس العملی در مقابل طراحی های سنتی آن زمان بود. این جنبش که به چیزی فراتر از هنر های دکوراتیو تبدیل شد ترکیبی از استایل های آن زمان مانند کوبیسم و جدایی وین (Viennese Succession) بود. پالت های رنگی این سبک از فاویسم (Fauvism) الهام گرفته بود. فرهنگ و طرح های خارجی نقش مهمی در این سبک داشتند از جمله فرهنگ چین، ژاپن، هند، مصر باستان، ایران و اقوام مایا. آرت دکو راه خود را به صنعت جواهرات و مد باز کرد و این باعث شد طراحان برای مبلمان و معماران برای ساختمان ها نیز از این طرح الهام بگیرند.

آرت دکو
ساختمان های Biltmore در لس آنجلس

معماری دکو با هنر و جنبش های اجتماعی زمان خود گره خورده بود. ساختمان های Biltmore در لس آنجلس و Waldorf Astoria در نیویورک، دو ساختمان نمادین این سبک، در اوایل دهه ۱۹۲۰ مرکز اجتماع هنرمندان و روشن فکران بودند.

دوره اوج ( میانه دهه ۱۹۲۰): در حالی که اکثر ساختمان ها در آغاز دهه ۱۹۲۰ اغلب دارای سقف های مسطح و افقی بودند، تعداد بیشتری از شهرها به طور عمودی در حال رشد بودند تا بتوانند مشاغل در حال رشد و محیط های شهری متمرکز بیشتری را در خود جای دهند. از همین رو بسیاری می گویند از آرت دکو به عنوان استاد آسمان ها یاد می شود. آرت دکو به معنای دور شدن از گذشته و همواره راهی جدید برای آینده است؛ هم از نظر فرهنگی و هم از نظر زیبایی شناختی. این به معنای این است که برخی از عناصر تزئینی گذشته نگه داشته می شود اما چهره ای براق تر و جهانی تر به آن داده می شود. به همین ترتیب بسیاری از ساختمان های دکو یک تیارا یا تاجی بر سر دارند و در طبقات تیارا هیچ فضای قابل سکونتی نیست. (ارزش تزیینی در این طراحی بسیار بالاست برای همین این طبقات طراحی می شدند.) تیارا ها ساختمان را بلند تر و جذاب کرده و شما را ترغیب می کنند تا به بالا نگاه کنید.

مانند مدهای دیگر دهه ۱۹۲۰ یا عصر موسیقی جاز، آرت دکو با سست شدن تدریجی فرهنگ به صورت کلی شکل گرفت و بر خوش گذرانی و افراط تاکید داشت. این نگرش به خاطر افسردگی پس از جنگ جهانی اول به وجود آمده بود. افراد که دوره سخت جنگ را پشت سر نهاده بودند الان فقط به دنبال زرق و برق و تفریحات بیش از حد بودند.

آرت دکو
بنایی با معماری استریم لاین آرت دکو

اواخر آرت دکو (دهه ۱۹۳۰): سقوط سهام بورس در ۱۹۲۹ منجر به دوری از سبک های تزیینی و پیچیده قبلی شد که نشانه ای از اعتقاد به پیشرفت تکنولوژی و اقتصادی هم بود. همچنین در این دهه افسردگی بزرگ (Great Depression) رخ داد که افراد را از وجهه های تزیینی دور می کرد. بودجه بسیاری از ساختمان ها یا کم شده یا به طور کامل متوقف شد و این زمانی است که منحنی سازی نوین یا استریم لاین (Streamlined Modern) که یک تعبیر بسیار ساده تر از آرت دکو بود شروع به کار کرد. در این سبک جهت ها دوباره افقی شدند و همه چیز بسیار ساده تر بود زیرا هر خودنمایی ظاهری بد محسوب می شد.

برای همین است که بسیاری از ساختمان های این دوره، کلیت ساده ای دارند، به جز در پایین ترین طبقه. با کم شدن بودجه طراحان فقط به تزیین طبقه های پایینی یا آن هایی که رو به خیابان بود می پرداختند.

می توان آغاز جنگ جهانی دوم را پایان آرت دکو دانست. در این دوره کاربرد بر شکل ظاهری ارجحیت پیدا کرد و سپس با پیدایش مدرنیسم و سبک جهانی آرت دکو به یکی از سبک های آنتیک تبدیل شد.

آرت دکو
آرت دکوی معاصر

میراث امروز

در دهه ۱۹۲۰ در بیشتر شهر ها نبض زندگی در مرکز شهر می تپید از همین رو بیشتر معماری های آرت دکو در این مکان ها به چشم می خورد به این معنا که این ساختمان ها بودجه بیشتری هم داشتند. بعد از جنگ جهانی دوم که بیشتر ثروت به حومه شهر منتقل شد افراد برای خرید کمتر به مرکز شهر آمدند و این از بودجه ساختمان ها کم کرد. در نتیجه بیشتر تاج های ساختمانی آرت دکو نیاز به تعمیر پیدا کردند.

امروزه کاربری ساختمان های آرت دکو تغییر کرده و ساختمانی که روزی یک فروشگاه بزرگ بوده الان تبدیل یه یک مجتمع مسکونی شده است.

آرت دکو
مشخصه های اصلی آرت دکو

مشخصه های اصلی آرت دکو

نقوش: نقوش گل ها و پروانه به صورت اشکال هندسی درآمده و تزیین می شوند. اشکال انتزاعی مانند خطوط زیگزاگی یا خطوط اشعه مانند و اشکال راه راه شکسته نزدیک به هم که در زمان خود بسیار پیشرو محسوب می شدند.

مصالح: لاک، آینه، چوب (چوب ها گران قیمتی مانند گردو)، برنج، فلز، سفال، کروم و شیشه های رنگی. در بعضی وسایل دکوراتیو جزئیات پلاستیکی یا پوست حیوانات هم به چشم می خورد که ظرافت کار طراح را می رساند.

رنگ ها: ترکیبات رنگی با کنتراست بالا، رنگ های جسورانه، رنگ های مودی و غنی که با ترکیب رنگ های خنثی و نود متعادل تر می شوند.

آرت دکو
پل گلدن گیت یک پروزه مهندسی به سبک آرت دکو

معماری آرت دکو

در حالی که اولین ساختمان های آرت دکو در پاریس ساخته شده بودند بعد از جنگ جهانی اول بود که این ساختمان ها در سراسر اروپا و آمریکا به چشم می خورد. در آمریکا بیشتر ساختمان های اداری، دولتی، سینماها و ایستگاه های راه آهن به این سبک ساخته می شدند. گاهی از ترکیب آرت دکو با دیگر استایل ها برای معماری استفاده می شد. برای مثال ساختمان شهرداری لس آنجلس ترکیبی از آرت دکو و یکی از عجایب هفت گانه یعنی آرامگاه هالیکارناسوس است. عناصر آرت دکو حتی در پروژه های مهندسی نیز ظاهر شده اند مانند پل گلدن گیت (Golden Gate Bridge) یا سد هوور دام (Hoover Dam). در دهه های ۲۰ و ۳۰ با ساخته شدن کاخ هنر های زیبا در مکزیک، ایستگاه مترو Mayakovskaya در مسکو و ساختمان National Diet در توکیو آرت دکو به سبکی جهانی تبدیل شد.

ویترین طراحی آرت دکو لابی ساختمان های دولتی، تئاتر ها و به ویژه ساختمان های اداری بود. فضای داخلی بسیار رنگارنگ و پویا بود و ترکیبی از مجسمه، نقاشی دیواری، طرح های هندسی زینتی در سنگ مرمر، شیشه، سرامیک و فولاد ضد زنگ بود. یک نمونه اولیه ساختمان فیشر در دیترویت بود که ژوزف ناتانیل Joseph Nathaniel French آن را طراحی کرد. لابی با مجسمه های بزرگ و سرامیک های تزئینی دکور شده بود. ساختمان گاردین در دیترویت که معمارش ورت سی.رونالد (Wirt C. Rowland) بود؛ با سنگ های مرمر قرمز و سیاه و سرامیک های تزئینی دکور شده است. درهای آسانسور و پیشخوان از فلز جلا داده شده و براق ساخته شده که فضا را چشمگیرتر می کند. مجسمه هایی که در دیوار نصب شده اند فضای صنعتی و تجاری ساختمان را دو چندان می کند. ساختمان بلافاصله به عنوان کلیسای تجارت شناخته شد.

بسیاری از نمونه های خوب آرت دکو که امروز هم وجود دارند سینماهایی است که در دهه های ۲۰ و ۳۰ میلادی ساخته شده اند. دوره آرت دکو همزمان با فیلم های صامت بود و کمپانی ها برای جذب مخاطب سینما های زیادی در شهر های بزرگ می ساختند. سینما های دهه ۲۰ غالبا مضامین بیگانه را با آرت دکو ترکیب می کردند. برای مثال تماشاخانه مصر گرامان (Grauman’s Egyptian Theatre) از مقبره ها و اهرام مصر الهام گرفته بود. بزرگترین این تئاتر ها سالن موسیقی مرکز رادیو (Radio City Music Hall) در نیویورک بود که در ۱۹۳۲ افتتاح شد. طراح داخلی سالن  Donald Deskey از شیشه، آلومینیوم، کروم و چرم برای ایجاد فضایی رنگارنگ استفاده کرده بود. گویی با ورود به این سینما به دنیایی جدید وارد می شوید. در دیگر نقاط دنیا هم این سالن ها افتتاح شدند از Grand Rex در پاریس گرفته تا تئاتر پارمونت در چین.

همانطور که گفته شد در اواخر دهه ۳۰ نوع جدیدی از آرت دکو به نام منحنی سازی نوین (Streamline Moderne) رواج یافت. ساختمان ها به این سبک گوشه های گرد و خطوط افقی بلندی داشتند. آن ها از بتون های محکمی که معمولا سفید بودند ساخته می شدند. بعضی اوقات ویژگی های سبک دریایی را نیز مانند نرده های کشتی داشتند. این سبک در آمریکا بیشتر در مکان های حمل و نقل عمومی به کار برده شد مانند ایستگاه های اتوبوس، فرودگاه ها، پمب بنزین ها و رستوران های بین راهی.

آرت دکو
مبلمان آرت دکو

مبلمان آرت دکو

می توان گفت هیچ چیزی در آرت دکو ارزان نبود. از گران ترین مواد اولیه از چوب گرفته تا الماس برای تزیین مبلمان استفاده می شد.

آرت دکو
استفاده از چوب گران در آرت دکو

در دهه ۱۹۲۰ مبلمان آرت دکو فرانسوی از چوب های گران قیمتی مانند آبنوس، گردو، افرا و درخت زبان گنجشک ساخته می شد. در اواخر دهه ۲۰ این چوب ها و هر نوع چوبی که کمیاب بود به کشورهای تولیدکننده مبلمان آرت دکو وارد می شدند که این قیمت مبلمان آرت دکو را بالاتر هم می برد. روکش چوب های چنار و ماهون هم پرطرفدار بودند.

آرت دکو
استفاده از فلز با لاک ژاپنی برای درخشش بیشتر

سپس مبلمان با عاج، برنج و مروارید خاتم کاری می شدند. برای رویه مبلمان هم از پارچه های ابریشمی و پوست حیوانات استفاده می شد. همچنین مبلمان آرت دکو همیشه می درخشیدند. از آهن، فرفوژه یا لاک ژاپنی برای رسیدن به درخشش بالا استفاده می شد.

آرت دکو
مبلمان اثر آیلین گری

آیلین گری (Eileen Gray)، معمار، طراح و سازنده مبلمان ایرلندی که در پاریس ساکن بود،  مخصوصا برای یادگیری تکنیک لاک زدن شرقی به خارج از کشور رفت و مبلمان او بسیار مورد توجه قرار گرفت. روند لاک زدن به ۲۲ لایه لاک نیاز داشت که فرایندی طولانی و گران قیمت بود. در دهه ۱۹۳۰ لاک های مصنوعی جایگزین شدند. اما این مبلمان لوکس به غیر از پاریس در دیگر کشور ها مورد توجه قرار نگرفت.

آرت دکو
ست مبل محصول برادران Epstein

تعدادی از طراحان بریتانیایی مانند برداران Epstein تحت تاثیر مبلمان آرت دکو قرار گرفتند و از چوب گردو و روکش های چوبی استفاده می کردند. اما این در دهه ۳۰ بود که تکنیک های تولید انبوه باعث ارزان تر شدن مواد اولیه شده بود و این جا بود که مبلمان آرت دکو توسط طبقه متوسط خریداری شد.

در همین زمان بود که مبلمان آرت دکو به آمریکا هم راه یافت. این مبلمان با طراحی مدرن که خطوط صاف و مشخصی داشتند راه خود را به خانه های آمریکایی باز کردند. پائول فرانکل (Paul Frankl) با الهام گرفتن از ساختمان های بلند نیویورک مبلمانی برای آسمان خراش ها طراحی می کرد. مبلمان او برای فضاهای کوچک و آپارتمانی پیشرو محسوب می شد به رنگ های مشکی و قرمز بوده و از جنس استیل یا کروم ساخته می شدند.

آرت دکو
استایل آبشاری در طراحی مبلمان

در اواخر دهه ۳۰ و ۴۰ میلادی استایل آبشاری (Waterfall style) متداول شد که رایج ترین شکل مبلمان آرت دکو در آن زمان بود. در این سبک مبلمان از تخته های چند لایی چوب با روکش بلوند و لبه هایی گرد ساخته می شدند که شکل یک آبشار را تداعی می کردند.

اثاثیه آرت دکو معمولا بزرگ و جادار ساخته شده و از آن جایی که مواد اولیه گران قیمتی دارند بسیار هم بادوام هستند. کابینت ها بزرگ و چوبی و گاهی اوقات به رنگ های طلایی و مسی هستند. تخت خواب های بزرگ و چوبی هم عناصری از فرهنگ های خارجی مانند طرح های مصری و آزتکی را در خود داشتند.

یکی از معمولترین اثاثیه های آرت دکو میز های کوکتل با رویه شیشه ای و پایه های فلزی است. این میز همیشه در جلو و مرکز قرار گرفته و نگاه ها را به خود جذب می کند.

آرت دکو تنها یک سبک واحد نبود بلکه مجموعه ای از سبک های پیشین خود و حتی اعتراضی به برخی از آن ها بود. با این که آرت دکو سال های بعد به خاطر لوکس بودن بیش ار حدش مورد انتقاد قرار گرفت اما پیشگام بسیاری از سبک های امروزی شد که ما آن ها به اسم مدرنیسم می شناسیم.

حال که با این سبک جذاب آشنا شدیم در مقاله بعد راهنمای دکوراسیون به این سبک را خواهیم خواند.

شما به این مطلب چه امتیازی می دهید؟

میانگین امتیازات ۰ / ۵. تعداد امتیازات ۰

هنوز امتیازی ثبت نشده است. اولین نفری باشید که به این مطلب امتیاز می دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این مطلب را از دست ندهید

چگونه مجسمه های گچی کارگاه طراحی را رونق داد

داستان مطرح شدن سبک و سلیقه ویولا لاناری (Viola Lanari) و مجسمه های گچی اش، با یک اتفاق سا…