صفحه اصلی دانش و فناوری تعریف، تاریخچه و سازمان های مرتبط با ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی

تعریف، تاریخچه و سازمان های مرتبط با ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی

۰
ارگونومی چیست
nowrooz

ارگونومی چیست؟ ارگونومی از آن کلماتی است که این روزها زیاد شنیده می شود. شاید بسیار شنیده باشید که می گویند این محیط یا محصول ارگونومی درستی ندارد یا طراحی اش ارگونومیک است. اما این کلمه دقیقا به چه معنا است؟ در باور عامه ارگونومی آن دانشی است که باعث می شود کارها ساده تر انجام شوند. اما از منظر علم، ارگونومی علم تلفیق کار و شرایط آن با ویژگی ها و نیازهای انسان است. اما شاید مهمتر از دانستن تعریفی یک جمله ای از ارگونومی دانستن مفهوم و کاربرد آن باشد. دانش ارگونومی از جمله دانش هایی است که در تار و پود زندگی امروزی تنیده شده است از این جهت آگاهی از ماهیت ارگونومی و عوامل انسانی امری ضروری به نظر می رسد. در ادامه این مطلب به شرح نحوه شکل گیری اصل ارگونومی، سیر تحولات آن در بزنگاه های مهم تاریخی و تاثیر آن بر زندگی بشر خواهیم پرداخت.

ارگونومی چیست
ارگونومی یا عوامل انسانی رشته علمی مربوط به درک تعاملات بین انسان ها و سایر عناصر یک سیستم است

ارگونومی چیست؟

ارگونومی چیست؟ عوامل انسانی و ارگونومی (Human factors and ergonomics) ، که معمولا آن را در آمریکا با عنوان عوامل انسانی و در ایران با عنوان ارگونومی می شناسند، استفاده از اصول روانشناختی و فیزیولوژیکی برای مهندسی و طراحی محصولات، فرایندها و سیستم ها است. منظور از عوامل انسانی کاهش خطای انسانی، افزایش بهره وری و افزایش ایمنی و راحتی با تمرکز ویژه بر تعامل بین انسان و مسائل مورد علاقه آن ها است.
این رشته دانشگاهی ترکیبی از شاخه های مختلف مانند روانشناسی، جامعه شناسی، مهندسی، بیومکانیک، طراحی صنعتی، فیزیولوژی و… است. در تحقیقات ارگونومی از روش علمی برای مطالعه رفتار انسان استفاده می شود تا داده های حاصل در راستای اهداف اصلی این رشته مورد استفاده قرار گیرند. در اصل این مطالعات منجر به طراحی تجهیرات، دستگاه ها و فرایندهای متناسب با بدن انسان و توانایی های شناختی آن ها می شوند. دو اصطلاح «عوامل انسانی» و «ارگونومی» اساسا با هم مترادف هستند.

تعریف دیگر ارگونومی

در پاسخ به سوال ارگونومی چیست یک تعریف  معتبر دیگر را بررسی می کنیم: انجمن بین المللی ارگونومی، ارگونومی یا عوامل انسانی را به شرح زیر تعریف می کند:
«ارگونومی یا عوامل انسانی رشته علمی مربوط به درک تعاملات بین انسان ها و سایر عناصر یک سیستم است که برای بهینه سازی رفاه انسان و عملکرد کلی در یک مجموعه برای طراحی روش کار آن ها استفاده می شود.
ارگونومی در محیط کار، ارگونومی در صنعت، ارگونومی در بیمارستان، ارگونومی کار با کامپیوتر، ارگونومی در طراحی داخلی یا ارگونومی در معماری به دنبال هر کدام از اصطلاحات باشید در ادامه این مطلب پاسخ خود را پیدا می کنید.»

ارگونومی چیست
ارگونومی محیط کار

هدف از ارگونومی چیست؟

از عوامل انسانی برای تحقق بهداشت و ایمنی شغلی همچنین بهره وری بهتر در کار استفاده می شود. طراحی ارگونومیک برای جلوگیری از آسیب های وارده به عضلات و اسکلت بدن انجام می گیرد، این آسیب ها می توانند به مرور زمان بیشتر شوند و مشکلات دائمی ایجاد کنند. عوامل انسانی و ارگونومی را می توان در زمینه ایجاد تناسب بین محیط کار و کاربر، یا به عبارتی ساختن محیطی ایده آل برای کار، نیز مورد مطالعه قرار داد. این شاخه از علم ارگونومی در واقع قابلیت ها و محدودیت های کاربر را مورد مطالعه قرار می دهد تا اطمینان حاصل کند که شرح وظایف خواسته شده از فرد با توانایی ها و امکاناتی که در اختیار اوست تناسب داشته باشند. از این جهت است که ارگونومی محیط کار نیز یکی از اصطلاحات رایج این حوزه است و پاسخ به سوال ارگونومی در محیط کار چیست را نیز در ادامه خواهید خواند.
برای ارزیابی تناسب بین توانایی های فرد و فناوری مورد استفاده، متخصصان عوامل انسانی یا ارگونومیست ها کار یا فعالیت انجام شده و نیازهای کاربر را در نظر می گیرند. در این فرایند میزان کارایی تجهیزات مورد استفاده و ویژگی های آن ها شامل اندازه، شکل و نحوه ارائه اطلاعات مورد نیاز اپراتور هم در نظر گرفته می شود. ارگونومی در مطالعات خود درباره انسان ها و محیط پیرامون آن ها از زمینه های متعدد دیگری چون انسان شناسی، بیومکانیک، مهندسی مکانیک، مهندسی صنایع، طراحی صنعتی، حرکت شناسی، فیزیولوژی، روانشناسی شناختی، روانشناسی صنعتی و سازمانی و روانشناسی فضایی هم استفاده می کند.

ارگونومی چیست
اصطلاح ارگونومی ریشه یونانی دارد

اتیمولوژی یا ریشه شناسی

ریشه واژه ارگونومی چیست؟ اصطلاح ارگونومی ریشه یونانی دارد. ریشه کلمه ارگونومی به واژه ای دو بخشی باز می گردد که از دو واژه یونانی دیگر، «ارگو» به معنای کار و «نومی» به معنای قوانین طبیعی، تشکیل شده است. این اصطلاح را اولین بار ووجسیچ جاسترزیوسکی (Wojcisech Jastzebowski) در سال ۱۸۵۷ در روزنامه ای لهستانی و در مقاله ای با عنوان «ارگونومی یعنی علم کار، بر اساس حقایق برگرفته از علم طبیعی» به چاپ رسید. دانشمند فرانسوی ژان گوستاو کورسل سنوئیل (Jean-Gustave Courcelle-seneuil)، گویا بدون اطلاع از مقاله جاسترزیوسکی، این واژه را در معنایی کمی متفاوت در سال ۱۸۵۸ به کار برد. معرفی این اصطلاح در فرهنگ لغات انگلیسی به طور گسترده به روانشناس انگلیسی هیول مورل (Hywel murrell) نسبت داده می شود، که در سال ۱۹۴۹ در جلسه ای در مجمع نیروی دریایی انگلستان آن را مطرح کرد و منجر به تاسیس انجمن ارگونومی در این کشور شد. وی این اصطلاح را برای توضیح مطالعاتی که در طول و پس از جنگ جهانی دوم انجام داده بود به کار برد.
عبارت «مهندسی عوامل انسانی» (Human Factors Engineering) اصطلاحی است که عمدتا در آمریکای شمالی برای تاکید بر کاربرد روش های مشابه در شرایط غیر مرتبط به کار گرفته می شود. «عوامل انسانی» یا «فاکتورهای انسانی» ویژگی های فیزیکی، شناختی یا اجتماعی خاص انسان هستند که ممکن است بر عملکرد سیستم های فناوری تاثیر بگذارد.

ارگونومی چیست

حوزه های تخصصی ارگونومی

زمینه های اصلی ارگونومی چیست؟ این دانش شامل سه زمینه اصلی در فضای پژوهشی است: ارگونومی فیزیکی، شناختی و سازمانی.
هر یک از این سه زمینه اصلی زیر شاخه های متعددی دارند. شاخه های تخصصی در زمینه ارگونومی فیزیکی ممکن است شامل ارگونومی بصری هم باشد. شاخه های تخصصی موجود در زمینه ارگونومی شناختی می تواند شامل قابلیت استفاده و تعامل انسان و کامپیوتر و تجربیات کاربردی در این زمینه باشد. برخی شاخه های دیگر ارگونومی شامل ارگونومی محیط زیست، مربوط به تعامل انسان با محیط زیست است که به واسطه آب و هوا، دما، فشار و نور مشخص می شود. عوامل انسانی در ایمنی بزرگراه ها برای درک امکانات بزرگراه ها و توانایی کسانی که از جاده ها و بزرگراه ها استفاده می کنند، شامل رانندگان اتومبیل و کامیون ها، عابران پیاده، دوچرخه سوارها و…، به کار می رود. از این دانش می توان برای طراحی جاده ها و خیابان های ایمن تر و کاهش برخورد ترافیکی استفاده کرد. در چهل و چهار درصد از تصادفات مرگبار در ایالات متحده خطای راننده به عنوان عامل اصلی شناخته شده است، بنابراین با تکیه بر اطلاعات به دست آمده از ارگونومی محیطی می توان جاده هایی بهتر دارای علائم راهنمایی کارآمد تر طراحی کرد که بتوانند به راننده کمک کنند تا در لحظه تصمیم بهتری بگیرد و این یک مثال برای ارگونومی است.
اصطلاحات جدید همیشه در همه زمینه ها تولید می شوند. به طور مثال اصطلاح «مهندسی کیفیت» ممکن است به یک مهندس عوامل انسانی که تخصصش در زمینه سنجش میزان کاربری افراد و امکانات است اطلاق شود. هر چند نام ها همیشه تغییر می کنند ولی متخصصان ارگونومی همیشه با درکی درست از عوامل انسانی به طراحی تجهیزات، سیستم ها و روش های کار برای بهبود شرایط کار و آسایش، سلامتی، ایمنی و بهره وری هر چه بیشتر می پردازند.
مطابق بیانیه انجمن بین المللی ارگونومی، حوزه های تخصصی مختلفی در این عرصه تعریف شده است که در ادامه به توضیح آن ها خواهیم پرداخت.

ارگونومی فیزیکی

ارگونومی فیزیکی چیست؟ ارگونومی فیزیکی مربوط به آناتومی انسان و برخی از خصوصیات تن سنجی، فیزیولوژیکی، زیست مکانیکی و فعالیت بدنی است. اصول ارگونومی فیزیکی به طور گسترده ای در طراحی محصولات مصرفی و صنعتی برای بهینه سازی عملکرد و پیشگیری یا درمان اختلالات مربوط به کار یا کاهش آسیب ها و اختلالات اسکلتی-عضلانی حاد و مزمن، مورد استفاده قرار می گیرد. عوامل خطرساز مانند فشارهای موضعی و محیط کاری کم تحرک می تواند منجر به صدمات بسیاری شود.

اهمیت ارگونومی فیزیکی

ارگونومی فیزیکی برای کسانی که مبتلا به بیماری های فیزیولوژیکی یا اختلالاتی مانند آرتروز، چه مزمن و چه حاد، یا سندرم تونل کارپ هستند، مهم است. انجام برخی کارها و فعالیت ها یا استفاده از برخی دستگاه ها فشار چندانی برای افرادی که مشکل یا بیماری خاصی ندارند ایجاد نمی کند ولی می تواند برای افراد مبتلا به بیماری های ذکر شده بسیار دردناک یا غیر ممکن باشد. دانش ارگونومی برای درمان یا پیشگیری از ایجاد چنین اختلالاتی ابزارها و وسایل مناسب تولید می کند؛ برخی از این وسایل برای درمان دردهای مزمن یا از بین بردن فشارهای ایجاد شده هم توصیه می شوند.

انواع آسیب های ناشی از کار

یکی از رایج ترین انواع آسیب های ناشی از کار، اختلال اسکلتی-عضلانی است. اختلالات اسکلتی-عضلانی مربوط به کار، منجر به درد مداوم، از دست دادن توانایی عملکرد و ناتوانی در کار می شود، اما تشخیص اولیه آن دشوار است زیرا عمدتا با دردهای موقت ایجاد شده بر اثر خستگی اشتباه گرفته می شود. شرایط کاری خاص در برخی مشاغل باعث می شوند کارگران از فشارهای موضعی یا دردهایی که پس از استراحت شبانه از بین نمی روند بیشتر شکایت داشته باشند. این شغل ها عموما مشاغلی با فعالیت مکرر و فشار بدنی بالا هستند. مشاغلی که افراد در آن ها حرکاتی تکراری و رو به بالا یا پایین انجام می دهند یا بارهای سنگین حمل می کنند و یا مشاغلی که در آن ها از تجهیزات ارتعاشی استفاده می شود در این دسته قرار دارند.

تاثیر محیط ارگونومیک بر کاهش آسیب ها

سازمان ایمنی و بهداشت شغلی (OSHA) شواهد مهمی یافته اند که نشان می دهد برنامه های ارگونومی می توانند میزان آسیب وارده به کارگران را کاهش دهند، باعث افزایش بهره وری شوند و جلوی خروج زود هنگام کارگران از چرخه کار را بگیرند. این راهکارها می توانند بلند مدت یا کوتاه مدت در نظر گرفته شوند. راهکارهای بلند مدت و کوتاه مدت شامل آموزش و آگاهی از نحوه صحیح قرار گرفتن بدن، نحوه صحیح استفاده از تجهیزات و مبلمان در محل کار و تمرینات ارگونومیک هستند.

محصولات ارگونومیک

لوازم جانبی رایانه ها مثل میزهای ایستاده و سطوح نرمی که برای استراحت دست در کنار کیبورد و موس هستند در همین راستا طراحی شده اند. علاوه بر این نیروهایی از منابع انسانی می توانند برای آموزش راهکارها، ارزیابی میزان رضایت کارکنان و رعایت معیارهای فوق، اختصاص یابند. در این روند، جمع آوری داده ها برای شناسایی مشاغلی که بیشترین مشکل را دارند، با استفاده از منابعی مانند سوابق آسیب ها و بیماری های شایع و تجزیه و تحلیل حرکات کارکنان مهم است.
امروزه مراکز طراحی ابزارهای کاری خلاقانه در حال آزمایش میزهای کاری هستند که ارتفاع آن ها قابل تنظیم است، میزهای تردمیل و میزهایی دارای دوچرخه ثابت از مدل های آزمایشی دیگر هستند. مطالعات آماری صورت گرفته در این مراکز نشان می دهد استفاده از این میزها باعث کاهش وزن کارکنان و بهبود وضعیت روانی افراد می شود.

ارگونومی شناختی

بسیاری از افراد در پاسخ به سوال ارگونومی چیست به توصیف ارگونومی فیزیکی بسنده می کنند. اما ارگونومی انواع دیگری نیز دارد که به همان اندازه مهم است. ارگونومی شناختی مربوط به فرایندهای ذهنی مانند درک، حافظه، استدلال و پاسخ حرکتی است. این عوامل بر تعاملات بین انسان و سایر عناصر یک سیستم تاثیر می گذارند. مباحث مرتبط شامل بار ذهنی، فشار تصمیم گیری، عملکرد حرفه ای، قابلیت اطمینان انسانی، استرس کاری و آموزش های شغلی است. این موارد ممکن است مربوط به سیستم تعامل انسان و کامپیوتر هم باشند. مطالعات اپیدمیولوژیک ارتباط مستقیمی بین زمانی که فرد بی تحرک می گذراند و عملکردهای شناختی او، مانند از بین رفتن شادابی و ایجاد افسردگی را نشان می دهند.

ارگونومی سازمانی

برای تکمیل پاسخ به سوال ارگونومی چیست باید به ارگونومی سازمانی اشاره کرد. ارگونومی سازمانی مربوط به بهینه سازی سیستم های اجتماعی-فنی، از جمله ساختارهای سازمانی، سیاست ها و فرایندهای آن ها است. موضوعات مرتبط شامل ارتباطات، مدیریت منابع انسانی، برنامه ریزی کار و سیستم های کاری، برنامه ریزی زمان کار، مدیریت کارهای گروهی، طرح های مشارکتی، ارگونومی جامعه، تعاونی ها، طرح ریزی مشاغل جدید، کارگروه های مجازی، دورکاری و مدیریت کیفیت کار است.

تاریخچه ارگونومی

ارگونومی در جهان باستان

در بالا به طور کامل تعریف و انواع ارگونومی را شرح دادیم اما شاید پاسخ به سوال ارگونومی چیست با شرح تاریخچه کامل تر شود. برخی معتقدند ارگونومی انسانی با استرالوپیتکوس پرومتئوس (Australopithecus Prometheus)، که به نام «پا کوچک» هم شناخته می شود، آغاز شده است. پرومتئوس یکی از نخستین خدایان یونانی بود که ساخت انواع ابزارهای سنگی و کارکرد آن ها را به بشر آموزش داد. به نظر می رسد علم ارگونومی در چارچوب فرهنگ یونان باستان پایه گذاری شده است. شواهد و مستندات باستان شناسی بسیاری نشان می دهد که مردم یونان در قرن پنجم قبل از میلاد از اصول ارگونومی در طراحی ابزارها، مشاغل و محل کار خود استفاده می کرده اند. به عنوان نمونه می توان به توصیف بقراط درباره نحوه طراحی محل کار جراح و چگونگی چیدمان وسایل وی اشاره کرد. در حفاری های صورت گرفته شده در مصر هم باستان شناسان به شواهدی از تجهیزات خانگی دست یافته اند که اصول ارگونومی در طراحی آن ها مد نظر قرار گرفته است.

ارگونومی در جهان صنعتی

برناردینو رامازینی (Bernardino Ramazzini) یکی از اولین کسانی بود که بیماری های ناشی از کار را به طور جدی مورد مطالعه قرار داد، به همین علت به او لقب «پدر طب کار» را داده اند. در سال های آخر قرن هفدهم و اوایل قرن هجدهم میلادی رامازینی از بسیاری از کارگاه ها بازدید به عمل آورد، حرکات کارگران را ثبت و در مورد بیماری های آنان پرس و جو کرد. وی سپس نتایج تحقیقات خود را در کتابی به زبان لاتین با عنوان «بیماری های کارگران» منتشر کرد. او در این کتاب به شرح مشاغل، بیماری های شایع در کار و روش های درمانی آن ها پرداخت. فردریک وینسلو تیلور (Frederick Winslow Taylor) در قرن نوزدهم میلادی به عنوان پیشگام روش «مدیریت عملی» شناخته شد. او در این مطالعات سعی کرده بود به شرح روش هایی بهینه برای انجام کارها بپردازد. تیلور بعد از مطالعاتی که روی کارگران کوره های ذغال سنگ انجام داد دریافت اگر وزن بیل های کارگران را کاهش دهند آن ها می توانند هم با هر بار بیل زدن ذغال سنگ بیشتری را جا به جا کنند و هم با بیشترین سرعت ممکن بیل بزنند و در نتیجه بازدهی بیشتری داشته باشند.

ارگونومی در قرن بیستم

فرانک و لیلیان گیلبرت (Frank and Lilian gilbert) در دهه اول ۱۹۰۰ با ادامه روش های مطالعاتی تیلور دست به گسترش دانش در زمینه «مطالعه زمان و حرکت» زدند. هدف آن ها بهبود بهره وری از طریق حذف اقدامات غیر ضروری بود. گیلبرت ها با استفاده از این روش توانستند تعداد حرکات آجرچینی را از هجده حرکت به چهار و نیم حرکت کاهش دهند و این امکان را برای آجر چین ها فراهم آورند که بهره وری خود را از چیدن ۱۲۰ آجر در ساعت به ۳۵۰ آجر در ساعت افزایش دهند.
با این حال محققان روسی، که تمرکزشان بر رفاه و آسایش کارگران بود، این نظر را رد کردند. در اولین همایش سازمان کار جهانی در سال ۱۹۲۱ ولادیمیر بختروف (Vladimir Bekhterev) و ولادیمیر نیکولایویچ میاسیشچف (Vladimir Nikolayevich Myasishchev) از تیلوریسم به شدت انتقاد کردند. بختروف مدعی بود یک سازماندهی ایده آل برای روند کار باید شامل حداکثر کارایی همراه با حداقل خطرات بهداشتی، خستگی، تضمین سلامتی کارکنان و توسعه همه جانبه زندگی برای کارگران باشد که تیلوریسم نمی تواند تمام این موارد را پوشش دهد. میاسیشچف هم تیلوریسم را به عنوان روشی برای تبدیل انسان به ماشین تعبیر و آن را رد کرد. میاسیشچف در ادامه پیشنهاد ایجاد رشته جدیدی به نام «ارگولوژی» برای مطالعه کار به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از سازماندهی مجدد مشاغل را ارائه کرد. اما این مفهوم در گزارش نهایی همایش، صرفا برای تغییر نام «ارگونومی» به «ارگونولوژی» مورد استفاده قرار گرفت.

نقش صنایع هوایی در پیشرفت ارگونومی

صنایع هوایی نقش قابل توجهی در پیشرفت ارگونومی داشتند. اما نقش این صنایع در ارگونومی چیست؟ قبل از جنگ جهانی اول تمرکز روانشناسی هوایی روی شخص خلبان بود، اما جنگ باعث شد تمرکزها از خلبان به خود هواپیما و مواردی چون طراحی کنترل گرها، نمایشگرها، تاثیرات ارتفاع و عوامل محیطی بر خلبان ها معطوف شود. جنگ باعث شد تحقیقات پزشکی سمت و سوی جدیدی بیابند و آزمایش ها و روش های اندازه گیری جدیدی به کار گرفته شوند. با ورود هنری فورد به صنعت اتومبیل سازی و گسترش این صنعت، ماشین به عنوان یک وسیله نقلیه در اختیار میلیون ها آمریکایی قرار گرفت، مطالعات در مورد رفتار راننده ها در این دوره شتاب بیشتری گرفت. یکی دیگر از پیشرفت های مهم این دوره انجام تحقیقات پزشکی گسترده بود. با پایان جنگ جهانی اول دو آزمایشگاه هوانوردی در پایگاه هوایی بروکس تگزاس و دیگری در پایگاه هوایی رایت-پتریون در خارج از دیتون اوهایو تاسیس شد. در این مراکز آزمایشات متعددی انجام گرفت تا ویژگی خلبان های موفق از دیگران متمایز شود. در اوایل دهه ۱۹۳۰ ادوین لینک (Edwin Link) اولین شبیه ساز پرواز را تولید کرد. پیشرفت های قابل توجه دیگری هم در بخش های غیر نظامی اتفاق افتاد که تاثیر به سزایی در بهره وری کارکنان داشت. این تحقیقات منجر به کشف اثر هاثورن شد. اثر هاثورن ثابت می کند عوامل انگیزشی می توانند به طور قابل توجهی بر عملکرد انسان تاثیر بگذارند.

ارگونومی بعد از جنگ جهانی دوم

جنگ جهانی دوم به معنای توسعه ماشین آلات و سلاح های جدید و پیچیده بود. ورود این ماشین ها و سلاح های جدید، پرورش اپراتورهای جدید با توانمندی های نوین را می طلبید. اتخاذ اصل تیلوریستی تطبیق افراد با مشاغل، مانند گذشته، دیگر امکان پذیر نبود. اکنون طراحان تجهیزات باید محدودیت های انسانی را در نظر می گرفتند و در عین حال از قابلیت های انسانی بهره می بردند. تصمیم گیری به جا، دقت، آگاهی از موقعیت و هماهنگی چشم و دست اپراتور دستگاه در موفقیت یا شکست یک عملیات تاثیر به سزایی داشت. تحقیقات بسیاری برای تعیین میزان توانایی ها و محدودیت های انسانی انجام گرفت. بسیاری از این تحقیقات در ادامه همان تحقیقات پزشکی که در میان دو جنگ جهانی انجام شده بود صورت گرفت. به عنوان نمونه می توان به مطالعاتی اشاره کرد که در سال ۱۹۴۷  فیتس (Fitts) و جونز (Jones) انجام دادند؛ آن ها برپایه این تحقیقات توانستند به موثرترین پیکربندی دکمه های کنترل برای استفاده در کابین خلبان هواپیما هم دست پیدا کنند.
بسیاری از این تحقیقات، با هدف سهولت در استفاده از ابزارهای کنترل و نمایشگرها، در سایر زمینه ها نیز گسترش یافتند. تلاش های کسانی چون الیاس پورتر (Elias Porter) در شرکت RAND پس از جنگ جهانی دوم هم باعث گسترش مفهوم عوامل انسانی شد. با پیشرفت در این زمینه مفهومی جدید شکل گرفت، با این مضمون که می توان به طور مثال در نیروی هوایی سیستم هایی مانند دفاع-هوایی و انسان-ماشین را به صورت یکپارچه در نظر گرفت و روی رفتار این کل به صورت یکپارچه مطالعه کرد. در بیست سال ابتدایی پس از جنگ جهانی دوم بیشتر مطالعات ارگونومی از این دست را بنیانگذاران اصلی این دانش یعنی آلفونس چاپانیس (Alphkonse Chapanis)، پل فیتس (Paul Fitts) و اسمال (Small) انجام دادند.

جنگ سرد

تاثیر جنگ سرد بر ارگونومی چیست؟ آغاز جنگ سرد منجر به گسترش آزمایشگاه های تحقیقاتی در زمینه پشتیبانی دفاعی شد. بسیاری از آزمایشگاه های تاسیس شده در طول جنگ جهانی دوم هم در این زمان گسترش یافتند. بیشتر این تحقیقات پس از جنگ همچنان با حمایت نظامی انجام می شد. مبالغ بسیاری برای انجام تحقیقات از سوی نهادهای نظامی به دانشگاه ها اعطا شد. دامنه تحقیقات کم کم از مراکز و تجهیزات کوچک به مراکز کلان شغلی گسترش پیدا کرد. همزمان با این فرایند فرصت های شغلی بیشماری در صنایع غیر نظامی ایجاد شد. به مرور تمرکز از تحقیقات تئوری به مشارکت از طریق مشاوره با مهندسان در طراحی تجهیزات تغییر پیدا کرد. پس از سال ۱۹۶۵ جهان شاهد مراحل بلوغ این رشته بود. این زمینه با توسعه رایانه و برنامه های رایانه ای گسترش بیشتری یافت.
عصر فضا عوامل انسانی جدیدی همچون بی وزنی و غلبه بر نیروی جی را ایجاد کرد (نیروی جی یا شتاب جی به معنای شتاب گرانشی زمین است که بر اجسام نیرویی وارد می کند. به عنوان مثال این نیرو به هنگام شتاب گرفتن هواپیما روی باند جهت برخاستن احساس می شود). تحمل محیط خشن فضا و تاثیرات آن بر ذهن و بدن به طور گسترده مورد بررسی قرار گرفت.

عصر اطلاعات

شروع عصر اطلاعات به ارتباط متقابل انسان و کامپیوتر (HCI) منجر شده است. به همین ترتیب، تقاضای فزاینده و رقابت بین کالاهای مصرفی و الکترونیکی باعث شده است که شرکت ها و صنایع بیشتری برای طراحی محصولات خود به اصول عوامل انسانی و ارگونومی مراجعه کنند. با استفاده از فن آوری های پیشرفته در نقشه برداری از بدن انسان، الگوهای حرکتی و مناطق گرمایشی بدن، شرکت ها قادر خواهند بود لباس هایی بهتر برای تمام بدن، از جمله پیراهن ها، شلوارک ها، کفش ها و حتی لباس های زیر، تولید کنند.
آنچنان که گفته شد، رد پای ارگونومی را می توان در تمام ارکان زندگی بشر، از مهمترین صنایع امنیتی تا لباس هایی که به تن می کنیم، مشاهده کرد. این اصول در حقیقت سعی می کنند ضربان زندگی، کار و پیشرفت ما را با ریتم پیشرفت سرسام آور علم و تکنولوژی هماهنگ کنند و در عین حال ضمانتی برای حفظ سلامت جسم و روح انسان باشند.

ارگونومی چیست
این علم ارتباط میان انسان و محیط پیرامونش را بررسی می کند

معرفی متدها و سازمان های مرتبط با ارگونومی

همانطور که تا اینجا در پاسخ به سوال ارگونومی چیست گفته شد؛ ارگونومی یا مهندسی عوامل انسانی در واقع فناوری طراحی کار بر اساس علوم بیولوژیکی، انسانی، آناتومی، فیزیولوژی و روانشناسی است. این علم ارتباط میان انسان و محیط پیرامونش را بررسی می کند. یکی از اهداف اصلی ارگونومی کسب حداکثر رضایت از کار است.
این اصل در راستای تامین آسایش بیشتر در کنار بهره وری بالاتر فعالیت می کند و از بنیادی ترین اصول قرن بیست و یکم است. قطعا بست و گسترش یافته های علمی در این زمینه و رساندن آن ها از فضای تئوری به عرصه عملی نیاز به استفاده از متدهای حساب شده و زنجیره بزرگی از سازمان های جهانی همکار و هم راستا خواهد داشت. در ادامه به تعریف ارگونومی، روش ها و متدهای رایج در آن و سازمان های مرتبط با ارگونومی و عوامل انسانی خواهیم پرداخت پس ادامه مطلب را از دست ندهید.
با توجه به اهمیت این رشته و تاثیر بسزای آن در زندگی بشر سازمان ها و نهادهای متعددی در اقصی نقاط جهان، برای پژوهش در این زمینه و گسترش یافته های جدید علم ارگونومی و عوامل انسانی، تاسیس شده و مشغول به فعالیت هستند. این نهاد ها و سازمان ها در مسیر کسب دانش روز، اصلاح امور و اجرای اصول ارگونومی از روش های مختلفی استفاده می کنند که در ادامه به معرفی آن ها خواهیم پرداخت.

سازمان های مرتبط با ارگونومی

قدیمی ترین ارگان حرفه ای متخصصان عوامل انسانی و ارگونومیست ها، با نام انستیتوی ارشد اقتصاد ارگونومیک و عوامل انسانی در سال ۱۹۴۶ در انگلستان تاسیس شد که امروزه به طور رسمی با نام موسسه ارگونومی و عوامل انسانی شناخته می شود، سازمانی که پیش از آن با نام انجمن ارگونومی نامیده می شد.
موسسه دیگر در این زمینه، انجمن عوامل انسانی و ارگونومی (HFES) است در سال ۱۹۵۷ تاسیس شد. وظیفه اصلی این انجمن کشف، ترویج و تبادل دانش در مورد ویژگی های انسان است که در طراحی انواع سیستم ها و دستگاه ها قابل اجرا است.
انجمن ارگونومیست های کانادایی در سال ۱۹۶۸ تاسیس شد. این انجمن در ابتدا به صورت اختصاری (HFAC) نامگذاری شد، اما در سال ۱۹۸۴ مخفف این نام به زبان فرانسه (ACE) هم با نام اولیه تلفیق شد و عنوان دو زبانه در ۱۹۹۹ به تصویب رسید. مطابق بیانیه (ACF) در سال ۲۰۱۷ دانش و مهارت متخصصان ارگونومی و عوامل انسانی برای بهینه سازی کار و رفاه انسانی به کار می ر ود.
انجمن بین المللی ارگونومی (IEA) سازمان جامع ارگونومی و عوامل انسانی در سراسر جهان است. وظیفه (IEA) ارتقا کیفیت زندگی از طریق گسترش دامنه دانش و کاربرد علم ارگونومی و عوامل انسانی است. این انجمن از سپتامبر ۲۰۰۸ چهل وشش زیر مجموعه و دو انجمن وابسته دارد.
انجمن عوامل انسانی و تحولات سلامتی با نام اختصاری (HFTH) یک شبکه بین المللی از پزشکان است که در بیمارستان ها و سیستم های بهداشتی جهان جای خود را باز کرده اند. هدف این شبکه تامین منابعی برای مهندسین عوامل انسانی، پزشکان و سازمان های بهداشتی است که به دنبال استفاده از اصول ارگونومی در راستای بهبود مراقبت از بیماران و عملکرد بهتر کادر درمان هستند. این شبکه همچنین به عنوان بستری مناسب برای متخصصان عوامل انسانی، پزشکان، اعضای هیئت علمی، شرکای صنعتی و کسانی که در زمینه عوامل انسانی و مراقبت های بهداشتی کنجکاو هستند، عمل می کند.
موسسه طب کار یا (IOM) را اولین بار مسئولان صنعت ذغال سنگ در سال ۱۹۶۹ تاسیس کردند. این موسسه از همان ابتدا متخصصان ارگونومی را به کار گرفت تا اصول ارگونومی را در طراحی ماشین آلات و محیط های استخراج ذغال سنگ به کار گیرد. موسسه طب کار تا به امروز هم به فعالیت های ارگونومی، به ویژه در زمینه اختلالات اسکلتی-عضلانی ادامه داده است. کاهش تنش های گرمایی و تولید تجهیزات حفاظت شخصی از دیگر فعالیت های این مجموعه بوده است.
انجمن بین المللی مهندسان ماشین آلات یا (SAE)، سازمانی حرفه ای برای متخصصان مهندسی حمل و نقل در صنابع هوافضا، خودرو و وسایل حمل و نقل تجاری است. این انجمن یک سازمان توسعه استاندارد برای مهندسی وسایل نقلیه مجهز از جمله اتومبیل، کامیون، قایق، هواپیما و… است.
این موسسه استانداردهایی را برای ساخت وسایل نقلیه تعریف کرده است که در صنعت خودرو و صنایع دیگر، استفاده می شود. به کار بردن این استانداردها در تولید وسایل نقلیه باعث گسترش استفاده از اصول ارگونومی و عوامل انسانی می شود. این سازمان یکی از تاثیرگذارترین موسسات در زمینه گسترش کاربرد اصول ارگونومی در طراحی خودرو است. این انجمن به طور منظم کنفرانس هایی با موضوعاتی شامل تمام جنبه های عوامل انسانی و ارگونومی برگزار می کند.

ارگونومی چیست
در حال حاضر بخش بزرگی از مردم در مشاغل کم تحرک مشغول به کار هستند

کم تحرکی در محل کار خطری بزرگ برای سلامتی

دفاتر کار به شکل معاصر تا دهه ۱۸۳۰ وجود نداشتند. توجه به تاسیس این دفاتر در سال ۱۸۵۷ با انتشار کتاب ووجسیچ جاسترزیوسکی آغاز و تا سال ۱۹۵۵ بر مبنای همین مطالعات ادامه پیدا کرد. با شروع تغییرات در شیوه کار، اشتغال به سمت کم تحرک تر شدن پیش رفت. در سال ۱۹۰۰ حدود ۴۱ درصد نیروی کار ایالات متحده در زمینه کشاورزی فعال بودند ولی این میزان در سال ۲۰۰۰ به ۹/۱ درصد کاهش پیدا کرد. این روند کاهشی با رشد ۲۵ درصدی پشت میز نشینی در سال ۲۰۰۰ همراه بود که باعث توجه بیشتر به صدمات غیر کشنده در محل کار از سوی سازمان ایمنی و بهداشت شغلی (OSHA) شد. امروزه اغلب کارها در حالت نشسته انجام می شوند. بزرگسالان بالای پنجاه سال گزارش می دهند که زمان بیشتری را در حالت بی تحرک می گذرانند و برای افراد بالای ۶۵ سال این میزان تا هشتاد درصد زمان بیداری هم افزایش می یابد. مطالعات متعدد نشان داده است با افزایش کم تحرکی در میان جوامع میزان مرگ و میر، با هر علتی، افزایش می یابد، به این صورت که هر یک ساعت افزایش کم تحرکی میزان مرگ و میر در هر روز را سه درصد بالاتر می برد. افزایش میزان کم تحرکی با خطر بروز بیماری های مزمن، چاقی، بیماری های قلبی و عروقی، دیابت نوع دو و سرطان ها ارتباط مستقیم دارد.
در حال حاضر بخش بزرگی از مردم در مشاغل کم تحرک مشغول به کار هستند. کم تحرک بودن، مثلا گذراندن مدت زمان طولانی در موقعیت نشسته، تهدیدی جدی برای سلامتی محسوب می شود. با وجود آن که در بسیاری از شرکت ها سعی شده بستری مناسب برای کارمندان کم تحرک فراهم شود ولی باز هم کارمندانی که زمان زیادی را در حالت نشسته می گذرانند در معرض خطرات جدی قرار دارند. عوامل بسیاری از جمله عوامل اقتصادی-اجتماعی، سطح تحصیلات، شغل، محیط زندگی، افزایش سن و… وجود دارند که سبک زندگی انسان را به سمت کم تحرک تر شدن سوق می دهند. مطالعاتی که مجله بهداشت عمومی ایران منتشر کرده عوامل اقتصادی اجتماعی و اثرات زندگی بی تحرک بر افراد شاغل را مورد بررسی قرار داده است.
این مطالعات نشان می دهند افراد کم درآمد در مقایسه با افرادی که از وضعیت اقتصادی-اجتماعی بهتری برخوردار هستند تمایل بیشتری به رفتارهای کم تحرک نشان می دهند. همچنین افرادی که تحصیلات کمتری دارند جزو گروه های پر خطر برای داشتن زندگی کم تحرک محسوب می شوند، با این حال معیارها و رفتارهای پر خطر در هر جامعه ای متفاوت هستند و عوامل مختلفی ممکن است باعث تغییر در آمار گروه های پر خطر شوند. اغلب اوقات بزرگتر بودن محل کار ارتباط مستقیم با بیشتر نشستن کارکنان دارد. کسانی که در محیط هایی اداری کار می کنند به طور معمول بیشتر در معرض نشستن و کم تحرک بودن در محل کار خود هستند. علاوه بر این مشاغل تمام وقتی که برنامه انعطاف پذیری دارند هم در این جامعه آماری جزو مشاغل کم تحرک دسته بندی می شوند؛ کارکنان این مشاغل اغلب در تمام ساعات کاری می نشینند.

ارگونومی چیست
نیاز به جلوگیری از آسیب های بی تحرکی و دردهای مزمن هر چه بیشتر افزایش خواهد یافت

اجرای سیاست های ارگونومی

موانع موجود در راستای به کار بردن هر چه بهتر اصول ارگونومی چیست؟ این موانع بیشتر در مورد کارمندان کم تحرک شامل، هزینه های بالا برای اجرایی کردن این سیاست ها و عدم همکاری کارمندان و شرکت ها است. شواهد ذکرشده اهمیت به کار بردن اصول ارگونومی برای کارمندان کم تحرک را ثابت می کنند اما این شواهد برای اعمال و اجرای این اصول و تغییر سیاست های کار کافی نیست. با پیشرفت علم و صنعتی شدن بیشتر مشاغل آمار کارکنانی که وظایف خود را صرفا به صورت نشسته انجام می دهند هر روز بالاتر می رود؛ بنابراین نیاز به جلوگیری از آسیب های بی تحرکی و دردهای مزمن هر چه بیشتر افزایش خواهد یافت. دانش ارگونومی می تواند با تولید ابزارهای مفیدتر به سرعت انجام کار و سود بیشتر شرکت ها کمک کند، در عوض شرکت ها هم می توانند تعداد روزهای کاری کارکنان را در طول هفته کاهش دهند تا افراد زمان کمتری را برای انجام وظایف خود در حالت نشسته و بی تحرک به سر ببرند. شیوه ای که شرکت ها از طریق آن این اصول بهداشتی را به کار می برند در حقیقت خط مشی اصلی و سیاست گذاری آن ها را مشخص می کند.
در سطح جهانی هنوز هیچ سیاست واحدی برای اجرای این ضوابط اتخاذ نشده است، با این حال تعداد معدودی از شرکت ها و دولت های بزرگ سیاست های فرهنگی را برای اطمینان از ایمنی همه کارگران در پیش گرفته اند. به عنوان مثال، بخش مدیریت ریسک کار در ایالت نوادای آمریکا مجموعه ای از قوانین اساسی را برای مدیران و کارمندان وضع کرده است. مسئولیت های این آژانس شامل ارزیابی مراکز کار، استفاده از منابع مدیریت ریسک کار در راستای بهبود آن ها و ثبت سوابق (OSHA) آن ها است.

ارگونومی چیست

متدهای ارگونومی

شیوه های ارزیابی در دانش ارگونومی چیست؟ روش هایی که برای ارزیابی عوامل انسانی و ارگونومی مورد استفاده قرار می گیرد، شامل پرسشنامه های ساده تا آزمایشگاه های کاربری پیچیده است. برخی از متداول ترین روش های عوامل انسانی در ادامه ذکر خواهد شد.

تحلیل مردم نگاری

این فرایند با استفاده از روش های مشتق شده از اصول مردم نگاری، بر مشاهده کاربردهای فناوری در یک محیط عملی متمرکز است. این یک روش کیفی و مشاهده ای است که بر تجربه و مطالعه فشارهای موجود در جهان حقیقی و استفاده از فناوری در محیط های عمومی و محل کار تمرکز دارد. بهتر است این فرایند در مراحل اولیه طراحی صورت گیرد.

مطالعه موردی و متمرکز

تمرکز روی یک گروه با ویژگی ها و ساختاری خاص، شکل دیگری از تحقیقات کیفی است که در آن یک فرد نظرات خود را در مورد فناوری یا فرایند مورد بررسی ثبت می کند. این امر می تواند به صورت مصاحبه های خصوصی یا جلسات گروهی انجام شود. این فرایند می تواند برای به دست آوردن اطلاعات کیفی عمیق مورد استفاده قرار گیرد، گر چه به دلیل کوچک بودن جمعیت نمونه این آمار قابل تعمیم به کل نیست و می تواند درصد خطای بالایی داشته باشد. از این اطلاعات می توان در هر مرحله از طراحی استفاده کرد زیرا این آمار به ویژگی های خاص هر گروه یا مجموعه و ساختارهای خاص آن بستگی دارد. البته این روش می تواند بسیار هم پرهزینه باشد.

طراحی تکراری

فرایند طراحی تکراری که به عنوان نمونه سازی نیز شناخته می شود، تلاش می کند تا کاربران را در چندین مرحله از طراحی مشارکت داده و مشکلات موجود را برطرف کند. پس از بیرون آمدن نمونه های اولیه از فرایند تولید، در این مرحله مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند، ایرادات احتمالی برطرف می شوند و سپس نتایج نهایی در طراحی های بعدی گنجانده می شوند. این روند حتما باید در مراحل تولید نمونه های اولیه، زمانی که هنوز امکان ایجاد تغییر در طراحی ها وجود دارد، صورت بگیرد در غیر این صورت می تواند بسیار پرهزینه باشد.

فرایند فراتحلیلی

فرایند تحلیلی ارگونومی چیست؟ این روش یک تکنیک تکمیلی برای بررسی مجموعه گسترده ای از داده های موجود است که برای اثبات فرضیات و اتخاذ تصمیمات نهایی برای طراحی استفاده می شود. از شیوه فراتحلیلی می توان به عنوان بخشی از یک فرایند تحقیقاتی گسترده استفاده کرد.

بررسی همزمان موضوعات

در این فرایند از دو نفر خواسته می شود با بیان مشاهدات تحلیلی خود، درباره یک پروژه به طور همزمان کار کنند. این روش را به عنوان «کشف همزمان» هم می شناسند، زیرا شرکت کنندگان تمایل دارند از نظرات یکدیگر استفاده کنند و مجموعه ای غنی از مشاهدات را گردآورند که در صورت انجام کار به تنهایی امکان پذیر نیست. فرایند این پژوهش مشترک معمولا برای استفاده در سایر پروژه ها ثبت و ضبط می شود.

نظرسنجی و پرسشنامه

این روش معمولا خارج از پژوهش های عوامل انسانی نیز مورد استفاده قرار می گیرد. نظرسنجی ها و پرسشنامه ها می توانند با هزینه نسبتا کم در اختیار گروه بزرگی از افراد قرار گیرند و محققین را قادر می سازند مقدار زیادی داده اطلاعاتی به دست آورند. اعتبار داده های به دست آمده از این روش همیشه مورد مناقشه است، زیرا سوالات باید صحیح نوشته و تفسیر شوند و طبق تعریف ذهنی درستی خوانده شوند. کسانی که به این سوالات پاسخ می دهند در حقیقت افراد محدود انتخاب شده از میان انبوه جمعیت هستند که پاسخ های آن ها نمی تواند به طور قطع نشانگر ویژگی های تمام جامعه هدف در پژوهش مورد نظر باشد.

تجزیه و تحلیل شرح وظایف

تجزیه و تحلیل وظایف روشی برای توصیف تعامل انسان با یک سیستم یا فرایند، برای درک چگونگی مطابقت دادن نیازهای سیستم با توانایی های انسانی است. پیچیدگی این فرایند به پیچیدگی وظایفی که مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند بستگی دارد. به همین علت روند این مطالعه می تواند از نظر هزینه و زمان متفاوت باشد. این روش یک فرایند کیفی و مشاهده ای است. بهتر است این پروسه در مراحل اولیه تولید صورت گیرد.

مدل سازی عملکرد انسانی

روشی برای تعیین کمیت رفتار و شناخت فرایندهای انسانی است. این روش ابزاری است که پژوهشگران عوامل انسانی و ارگونومی به کار می گرفتند تا به تجزیه و تحلیلی صحیح از عملکرد افراد دست یابند. از این روش برای توسعه سیستم های طراحی شده، تجربه و تعامل با کاربران و بهینه سازی ابزارها استفاده می شود.

پروتکل کلامی همزمان

در این فرایند از کاربر خواسته می شود در حین انجام برخی کارها، با استفاده از فن آوری جدید، به طور مداوم افکار خود را با صدای بلند بیان کند تا محققین بتوانند با عملکرد ذهنی و تحلیل کاربران از کار بیشتر آشنا شوند. هر چند این روش ممکن است تاثیر شناختی منفی بر عملکرد کاربران بگذارد اما برای یافتن نقایص طراحی، که می تواند تاثیر منفی بر کار بگذارد، بسیار مفید خواهد بود. این شیوه مطالعه ارزان تر از تمرکز بر یک گروه خاص است اما از سوی دیگر بیشتر بر جنبه های ذهنی کار تاکید دارد تا جنبه های عملی آن.

تجزیه و تحلیل کاربر

این فرایند حول طراحی ویژگی هایی که کاربر از طریق آن ها تعریف می شود و ایجاد شخصیت برای اپراتور می چرخد. با استفاده از روش های تجزیه و تحلیل کاربر، در ابتدای فرایند طراحی سعی می شود رایج ترین ویژگی های کاربران و خصوصیات مشترک آن ها پیش بینی شود. اگر شیوه طراحی با نیازهای واقعی کاربر همخوانی نداشته باشد، یا اگر مشخص شود که ویژگی های طراحی برای کاربر بیش از حد نامفهوم است، این فرایند می تواند مشکلات بسیاری در روند کار ایجاد کند. این فرایند بسیار ارزان قیمت است و در بیشتر مراکز مورد استفاده قرار می گیرد.

جادوگر شهر اُز

این روش که اسمش را از رمان تخیلی ادبیات کودک «جادوگر شهر اُز» وام گرفته است، تکنیکی نسبتا غیر معمول است ولی عموما در دستگاه های تلفن همراه مورد استفاده قرار می گیرد. در این شیوه اپراتور از راه دور عملکرد دستگاه را بررسی می کند تا از کاربردی بودن برنامه مطمئن شود. مزیت این روش این است که می تواند تمام واکنش ها را از طیف گسترده ای از کاربران به شیوه ای کاملا سیستماتیک ثبت و ضبط کند، اما انجام این کار بسیار پرهزینه و دشوار است.

تجزیه و تحلیل روش ها

این شیوه در حقیقت فرایند مطالعه وظایفی است که کاربر با استفاده از تحقیقات گام به گام انجام می دهد. هر وظیفه به بخش های کوچکتر تقسیم می شود تا اینکه هر حرکتی که کارگر انجام می دهد شرح داده شود. با استفاده از این روش می توانید بفهمید دقیقا کدام بخش از وظایف کاری تکراری یا پر فشار هستند.

مطالعات زمانی

روش مطالعات زمانی ارگونومی چیست؟ این شیوه زمان لازم برای انجام هر کار را برای کاربر تعیین می کند. این مطالعات در حوزه «مطالعات مبتنی بر رویداد» قرار می گیرد زیرا اندازه گیری زمان با وقوع عمل از پیش تعیین شده انجام می شود.

نمونه گیری

نمونه گیری از کار روشی است که در آن از فواصل تصادفی برای تعیین نسبت کل زمان صرف شده برای یک کار خاص نمونه برداری می شود. این روش نشان می دهد که کاربران هر چند وقت یکبار وظایفی را که ممکن است باعث فشار بر بدن آن ها شود انجام می دهند.

درگاه های شناختی

این روش یک روش بررسی قابل استفاده است که در آن ارزیابی کنندگان می توانند دیدگاه کاربر را در سناریوهای کار برای شناسایی مشکلات طراحی اعمال کنند. همانطور که در مباحث اقتصاد کلان مشهود است، ارزیابان قادر به تجزیه و تحلیل قابلیت های طرح هستند تا مشخص کنند که یک سیستم کار به خوبی سازمان یافته است یا خیر.

روش کانسی

روش کانسی ارگونومی چیست؟ این روشی است که نیاز های مصرف کننده به محصولات جدید را وارد عرصه طراحی می کند. این روش می تواند نیازهای کارکنان به تغییرات سیستم کار را به مشخصات طراحی شیوه کار تبدیل کند.

ادغام فناوری، سازمان ها و نیازهای مردم

این شیوه روشی است که گام به گام برای اعمال تغییرات تکنولوژیکی در محل کار انجام می شود. در چنین روشی این امکان برای مدیران فراهم می شود تا از جنبه های انسانی و سازمانی برنامه های فناوری خود آگاهی بیشتری داشته باشند و این امکان را به آن ها می دهد تا به طور کارآمد فناوری را در این زمینه ها ادغام کنند.

طراحی سیستم ها، ساخت و سازماندهی مراکز مردم نهاد با استفاده از کامپیوتر

این مدل امکان ارزیابی تولید، سازماندهی و طراحی سیستم های مبتنی بر کامپیوتر را بر اساس دانش روز فراهم می کند.

فناوری های انسانی

این روش امکان تجزیه و تحلیل و اصلاح طراحی سیستم ها را برای انتقال کارآمد فناوری از یک فرهنگ به فرهنگ دیگر فراهم می کند.

ارگونومی چیست
تقریبا تمام متدهای تحقیق و پژوهش در علم ارگونومی به صورت میدانی انجام می شود

ضعف های سیستم ارگونومی چیست؟

نقطه ضعف این سیستم ها که مربوط به معیارهای ارگونومی است از آنجا سرچشمه می گیرد که شرکت ها در معیارهای طراحی و نحوه کاربرد به ندرت از یک شیوه مشخص استفاده می کنند.
تقریبا تمام متدهای تحقیق و پژوهش در علم ارگونومی به صورت میدانی انجام می شود. اگر چه روش های میدانی می توانند بسیار مفید واقع شوند، زیرا در محیط کاری کاربران انجام می شوند، اما محدودیت های عمده ای را در این زمینه باید در نظر گرفت. این شیوه ها معمولا نسبت به سایر روش ها زمان و منابع بیشتری را می طلبند. تحقیقات میدانی در مقایسه با سایر روش ها نیازمند تلاش بسیار در برنامه ریزی، استخدام و اجرا است. زمانی که برای این قبیل مطالعات صرف می شود بسیار طولانی تر است. بنابراین نیاز به تلاش صادقانه و حسن نیت تمام شرکت کنندگان دارد. طولانی شدن روند مطالعات باعث می شود روند کلی کار فرسایشی به نظر برسد و خود تبدیل به معضل دیگری شود.
علم ارگونومی، علی رغم تمام چالش ها، با استفاده از روش های متعدد پژوهشی در سطح جهانی گسترش می یابد و همین امر باعث بالا رفتن کیفیت زندگی و کار خواهد شد.

ارگونومی چیست

چکیده ای مختصر و کوتاه درباره دانش ارگونومی

ریشه کلمه ارگونومی چیست؟ این کلمه از دو واژه یونانی دیگر، «ارگو» به معنای کار و «نومی» به معنای قوانین طبیعی، تشکیل شده است. این واژه را اولین بار در سال ۱۸۵۷ ووجسیچ جاسترزیوسکی (Wojcisech Jastzebowski)، اندیشمند لهستانی، به کار گرفت.

تعریف و هدف ارگونومی چیست؟

ارگونومی چیست و هدف از ارگونومی چیست؟ به زبان ساده علم شناخت توانایی های طبیعی بشر و تطابق نتایج حاصل از این شناخت با محیط کار است. با دانستن این تعریف ناگفته پیداست که ارگونومی را باید در دسته علوم میان رشته ای قرار داد. به این مفهوم که دانش ارگونومی با بهره گیری از علوم دیگری چون، روانشناسی شناختی، روانشناسی صنعتی و سازمانی، انسان شناسی، بیومکانیک، مهندسی مکانیک، مهندسی صنایع، طراحی صنعتی، حرکت شناسی، فیزیولوژی، روانشناسی فضایی و…، به جمع بندی کلی از توانایی ها و محدودیت های انسان می رسد و برای پررنگ تر کردن این توانایی ها و کمتر کردن محدودیت ها روش هایی منسجم برای انجام هر کار به بهترین وجه ممکن را پیشنهاد می کند. اما نباید این شبه در ذهن ایجاد شود که رسالت یک ارگونومیست تبدیل کردن انسان به ماشینی کارآمدتر است.
یکی دیگر از اهداف ارگونومی بالاتر بردن سطح بهداشت کار و جلوگیری از آسیب دیدن افراد در محیط های کاری است. هر چند دست اندر کاران عوامل انسانی عمدتا روانشناس یا فیزیولوژیست هستند ولی متخصصان این زمینه از شاخه های دیگری چون روانشناسی صنعتی و سازمانی، روانشناسی مهندسی، روانشناسی شناختی، روانشناسی ادراکی، روانشناسی کاربردی و روانشناسی تجربی هم به مجموعه ارگونومیست ها اضافه می شوند. طراحان صنعتی، علوم تعاملی و گرافیست ها، مردم شناسان، دانشمندان ارتباطات فنی و متخصصان کامپیوتر نیز در این امر سهیم هستند. به طور معمول یک ارگونومیست دارای مدرک کارشناسی روانشناسی، مهندسی، طراحی یا علوم بهداشتی یا بهداشت حرفه ای و مدرک کارشناسی ارشد یا دکتری در یک رشته مرتبط است. رشته مهندسی عوامل انسانی در مقطع دکترا هم در چندین دانشگاه در سراسر جهان تدریس می شود.

انواع ارگونومی چیست؟

به طور کلی ارگونومی به سه بخش ارگونومی شناختی، سازمانی و فیزیکی تقسیم می شود. ارگونومی فیزیکی به معنای به کار بردن دانش موجود درباره انسان در طراحی محیط های کاری است. ارگونومی شناحتی از ترکیب دو علم روانشناسی شناختی و ارگونومی حاصل می شود. این علم تعامل میان انسان، کار و محیط را از بعد شناختی مورد بررسی قرار می دهد.
ارگونومی سازمانی چیست؟ عبارت است از علم استفاده بهینه از ابزارها در محیط کار به نحوی که حداکثر بازدهی در تولیداتی که انسان در آن ها نقش مستقیم دارد، به دست آید. شاخه های تخصصی موجود در زمینه ارگونومی شناختی می تواند شامل قابلیت استفاده و تعامل انسان و کامپیوتر و تجربیات کاربردی در این زمینه نیز باشد.

میانگین امتیازات ۵ / ۵. تعداد امتیازات ۴۲۳

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این مطلب را از دست ندهید

همکارى ایکیا با تسلا براى تولید مبلمان هوشمند

تا به حال چقدر به تلفیق مبلمان و وسایل خانه خود با تکنولوژی های در اختیارتان فکر کرده اید؟…