صفحه اصلی خواندنی ها فضاهای عمومی ماجرای اقامتگاه ماجرا؛ جشن معمارانه رنگ در دره رنگین کمان

ماجرای اقامتگاه ماجرا؛ جشن معمارانه رنگ در دره رنگین کمان

اقامتگاه ماجرا
denitte

معماری همواره بیان کننده سبک زندگی و فرهنگ مردم دوران خود است. امروزه بیش از هر زمان دیگر معماری و گردشگری به هم مربوط شده اند و در واقع مکمل هم هستند. این ارتباط مفهومی به نام «معماری گردشگری» ایجاد کرده است. طبق آمار بیش از ۱۰ درصد تولید ناخالص ملی در جهان مربوط به صنعت گردشگری است . چرا که همیشه بازدید از آثار تاریخی و معماری برای گردشگران جذاب بوده است. همین گردشگران مسافر، در اقامتگاه هایی ساکن می شوند که باز هم صنعت معماری تأمین کننده آن است. بنابراین، معماری معاصر می تواند علاوه بر آنکه بستری برای جذب گردشگر باشد به رونق کسب و کار مردم محلی و تبادل فرهنگی آن منطقه کمک کند مانند کاری که اقامتگاه ماجرا می کند.
یکی از مکان هایی که پتانسیل جذب گردشگر را دارد جزیره هرمز است که به دلیل مجاورت با تنگه هرمز به کلید خلیج فارس معروف است.  یکی از جاذبه های گردشگری جزیره هرمز، دره ای است با هفتاد طیف رنگی متفاوت که از انواع سنگ ها و کانی ها در کنار هم که به دره رنگین کمان شهره است. گروه معماری زاو (ZAV Architects) مستقر در تهران، اقامتگاه گنبدی شکل رنگارنگی را از شن و ماسه و خاک نرم در جزیره هرمز ساخته اند که به گفته طراحان این پروژه  ماهیت رنگارنگ آن به توپوگرافی جزیره هرمز اشاره دارد.

اقامتگاه ماجرا
اقامتگاه ماجرا از چندین خانه گنبدی شکل تشکیل شده است و به صورت یک مجموعه در کنار هم قرار گرفته اند


پروژه «حضور در هرمز ۲»،  در زمینی به مساحت ۱۰۳۰۰ متر مربع اجرا می شود. بخشی از این پروژه ساخت اقامتگاه فرهنگی چند منظوره ای به نام اقامتگاه ماجرا (Majara) است که از چندین خانه گنبدی شکل تشکیل شده است و به صورت یک مجموعه در کنار هم قرار گرفته اند.

اقامتگاه ماجرا
حضور در هرمز، روندی ادامه دار است که هدف آن بیشتر معطوف به اعتمادسازی است

معماران گروه زاو می گویند: «جزیره هرمز یک بندر تاریخی باشکوه در خلیج فارس، در جنوب ایران است و به دلیل مجاورت با تنگه هرمز از پرترددترین گذرگاه های عبوری در تجارت جهانی نفت است. این جزیره چشم اندازی رویایی و رنگارنگ دارد و  عجیب است که ساکنان محلی این جزیره زیبا و توریستی به خاطر مشکلات اقتصادی، درگیر فعالیت هایی مثل قاچاق غیرقانونی می شوند.»
معماران این پروژه تاکید دارند که حضور در هرمز، روندی ادامه دار است که هدف آن بیشتر معطوف به اعتمادسازی است تا  جنبه های معماری، تا هم بتوانند مردم محلی را به همکاری بیشتر تشویق کنند و هم در هر شرایطی منافع آن ها را مدنظر قرار بدهند.

اقامتگاه ماجرا
آنها برای ساخت نمای گنبدی شکل و فضای داخلی ساختمان ها، از روشی ساده و ابتکاری به نام  اَبَر خشت (Superadobe) استفاده کرده اند

آن ها پروژه حضور در هرمز ۲ را توسعه شهری می دانند که با هدف توانمندسازی جامعه محلی جزیره اجرا شده است. همچنین پروژه  اقامتگاه ماجرا که  زندگی مردم محلی و بازدیدکنندگان را از نظر فرهنگی و اقتصادی به هم پیوند می زند.
به گفته این معماران، طراحی سازه های گنبدی شکل رنگارنگ و به هم پیوسته، از خانه های همان منطقه الهام گرفته است. آن ها برای ساخت نمای گنبدی شکل و فضای داخلی ساختمان ها، از روشی ساده و ابتکاری به نام  اَبَر خشت (Superadobe) استفاده کرده اند. این روش را معمار ایرانی، نادر خلیلی ابداع کرده است.

اقامتگاه ماجرا
بنای ساخته شده در مقابل باد و باران و گرما و سرمای شدید، آتش سوزی و زلزله و… مقاوم است

اَبَر خشت نام نوعی مصالح مشابه با خشت معمولی است که از منابع طبیعی و بومی تولید می  شود. این خاک مبتنی   بر زمین است و تولید آن  نیازمند منابعی خارج از محیط نیست. در این روش کیسه های پلاستیکی به عرض ۴۰ تا ۵۰ سانتی متر و به طول مورد نیاز  از  خاک و آهک مرطوب پُر می شوند و روی یکدیگر قرار می گیرند. این کیسه ها به کمک دو ردیف سیم خاردار در حد فاصل هر کدام،  در هم تنیده می شوند تا ساختاری گنبدی شکل پیدا کنند.  آن طور که می گویند بنای ساخته شده در مقابل باد و باران و گرما و سرمای شدید، آتش سوزی و زلزله و… مقاوم است! اَبَر خشت روشی بسیار ساده و  ابتدایی است که حتی ساختمان سازی را تا مراحلی از یک مقوله تخصصی به مقوله ای قابل انجام برای همه تبدیل می کند. به علاوه همه مصالح آن که شامل خاک، کیسه و سیم خاردار است، تقریباً در محل تامین می شود.

اقامتگاه ماجرا
طرح گنبدی شکل آن مثل رشته کوهی با قله های کوچک و بزرگ در کنار هم به نظر می رسد

معماران گروه زاو می گویند آنها در این طرح، کیسه های ماسه ای را که همان گنبدهای معروف را می سازند، از شن و ماسه های لایروبی شده اسکله هرمز پر کرده  و خانه های کوچک گنبدی شکل را در ابعاد مختلف ساخته اند. در نهایت مثل آن است که زمین در آن قسمت متورم شده و فضایی برای اِسکان و اقامت ایجاد کرده است. طرح گنبدی شکل آن مثل رشته کوهی با قله های کوچک و بزرگ در کنار هم به نظر می رسد.
کوچک بودن ابعاد این گنبدها مطابق با توانایی کارگران محلی و غیرحرفه ای در ساخت وساز است. هر چند آن ها پیش از این هم با پروژه های کوچکتر آمادگی لازم را به دست آورده بودند و امروز  استادکارهای حرفه ای و آموزش دیده این تکنیک هستند.

اقامتگاه ماجرا
گنبدهای دیگری هم وجود دارد که شامل فضاهای عمومی و مشترک است

در اقامتگاه ماجرا اکثر خانه های گنبدی شکل، اقامتگاه های مسکونی است اما گنبدهای دیگری هم وجود دارد که شامل فضاهای عمومی و مشترک است. فضایی برای غذاخوردن در کافه های محلی، نمازخانه، سرویس های بهداشتی، انباری و رختشوی خانه. همچنین اتاق هایی برای عرضه صنایع دستی وجود دارد  و حتی یک منطقه هم به اطلاعات گردشگری اختصاص داده شده است.
معماران به نمای داخلی گنبدها هم  طرحی رنگارنگی داده اند که امتداد نمای خارجی است. طراحی فضای داخلی  بسیار ساده و چیدمان مبلمان آن معمولا قابل تغییر است.

اقامتگاه ماجرا
طراحی داخلی گنبدها

 معماران شرکت در توضیح این پروژه می گویند: «معماری این ظرفیت را دارد تا منافع گروه های مختلف را از دولت و سرمایه گذاران گرفته تا اقشار مختلف مردم در یکجا جمع کند.»
آن ها می گویند: «در کشوری که دولت در خارج از مرزهای خود با اختلافات سیاسی دست و پنجه نرم می کند، هر پروژه معماری می تواند به عنوان پیشنهادی جایگزین برای دولت مطرح  شود. اما سؤال اساسی این است که محدودیت معماری چیست و چگونه می تواند جایگزینی سیاسی برای زندگی اجتماعی مردم ارائه دهد؟»

اقامتگاه ماجرا
طراحی داخلی گنبد ها

معماران این پروژه می گویند: «با توجه به فشار اقتصادی ناشی از تحریم ها، تلاش برای افزایش تولید ناخالص داخلی (GDP) تغییرات اجتماعی را به دنبال دارد و ما در این پروژه به این طرق به آن دست پیدا کرده ایم:
۱. از نظر اقتصادی ساخت وساز به نفع مشتری است.
۲. به جای استفاده از مواد گران قیمت وارداتی سهم بیشتری از بودجه، به نفع مردم محلی، صرف هزینه های نیروی کار و آموزش مهارت های ساختمانی به آنها شده است.
۳. اجرای این پروژه، یک سناریوی فضایی سازگار و منعطف است که می تواند به نیازهای پیش بینی نشده، به سود مشتری و مردم محلی پاسخ دهد. ۴. استفاده از مواد و منابع انسانی بومی، هزینه های ساخت و حمل و نقل را کاهش می دهد و از طرفی با افزایش تولید ناخالص داخلی در نهایت به نفع کل کشور است.»

اقامتگاه ماجرا
طراحی داخلی گنبد ها

اقامتگاه ماجرا که معماری آن جوایزی نیز دریافت کرده و مورد توجه بسیاری از رسانه های مطرح انگلیسی زبان طراحی و معماری بوده است، در داخل ایران با انتقاداتی رو به رو شده. به محض مطرح شدن این پروژه در رسانه هایی نظیر سایت شناخته شده «دیزاین بوم» -در شرایطی که گردشگری داخلی به هرمز هم به دلیل همه گیری کووید-۱۹ کمرنگ تر است- کاربران شبکه های اجتماعی موضوعاتی را در مورد این پروژه مطرح کردند. به جز نقدهایی که ناگریز به هر پروژه معماری مطرح می شود، گروهی از کاربران در خصوص تامین مالی اقامتگاه ماجرا و همچنین آسیب های احتمالی زیست محیطی این پروژه سوالاتی را مطرح کرده اند. خوگرنیوز در تلاش است تا به زودی پرده از برخی از این سوالات و ابهامات بردارد.

اقامتگاه ماجرا
مردم جزیره هرمز در کنار طراحان اقامتگاه ماجرا

میانگین امتیازات ۴.۷ / ۵. تعداد امتیازات ۲۲۱

یک نظر ارسال شده است

  1. عسل کمالی

    ۱۳۹۹/۱۰/۰۴ ساعت ۲۲:۱۹

    کار بسیار ارزنده ایه البته امیدوارم مشکلات زیست محیطی نداشته باشه

    پاسخ دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این مطلب را از دست ندهید

نمونه ای از طراحی داخلی مدرن هند

طراحی و بازسازی این خانه مدرن در هند را گروه معماری خوسلا (Khosla Associates) انجام داده ا…