صفحه اصلی خواندنی ها فضاهای عمومی شاعر تبریزی آرامیده در اصفهان

شاعر تبریزی آرامیده در اصفهان

۰
آرامگاه صائب تبریزی

«میرزا محمدعلی» با تخلص صائب تبریزی، یکی از غزل سرایان مشهور قرن یازدهم در دوران صفویان بود. خانواده او از افرادی بودند که به دستور شاه عباس اول مجبور به ترک تبریز و زندگی در اصفهان شده بودند. صائب در نوجوانی به مکه رفت و بعد به هندوستان و سپس کابل مهاجرت کرد. او در سال ۱۰۴۲ به ایران برگشت تا از شاه عباس دوم، لقب «ملک‌الشعرایی» را دریافت  کند. پس از آن، این شاعر بنام در اصفهان، پایتخت فرهنگ و هنر آرام گرفت. آرامگاه صائب تبریزی این شاعر بنام در اصفهان در یک بنای تاریخی و گردشگری واقع شد.

«زندان فراموشی من، رخنه ندارد

در مصرم و هرگز ز عزیزان خبرم نیست» ‌

این یکی از معروف ترین بیت های این شاعری است که شعرهایش را حدود سیصد سال پیش می سروده اما تمامشان از نظر بلاغت و ساختار، خیلی شبیه به اشعار مدرن هستند. صائب تبریزی شعر به سبک هندی می گفت.

آرامگاه این شاعر مهم ایرانی در باغ شخصی اش در اصفهان قرار دارد، باغی زیبا که «تکیه» نام دارد. به مناسبت دهم تیر روز بزرگذاشت صائب تبریزی در این مطلب با هم از این شاعر تبریزی مقیم اصفهان می خوانیم و آرامگاهش را که امروز در خیابان صائب اصفهان قرار دارد بیشتر می شناسیم. شاعری که طبق روایت های مختلف از شصت تا صد و بیست هزار بیت شعر سروده و علاوه بر فارسی، به ترکی آذربایجانی هم آثاری از خودش به جای گذاشته است.

آرامگاه صائب تبریزی آرامگاهی که معماری صفوی دارد
ارامگاهی که معماری صفوی دارد

آرامگاه صائب تبریزی

شاید برایتان جالب باشد که بدانید قبر صائب تا دوره پهلوی ناشناخته مانده بود، در واقع این مجموعه در اجاره یک تاجر عمده فروش میوه بود که از اداره اوقاف اصفهان اجاره شده بود. عباس بهشتیان، یکی از اصفهانی هایی که دغدغه میراث فرهنگی شهرش را داشت، نامه ای به روزنامه چهلستون اصفهان نوشت و از اداره اوقاف خواست اجاره باغ را از آن تاجر بگیرد و از استانداری هم درخواست بازسازی این محل را کرد. در نهایت این بنا با هزینه شهرداری، استانداری و کمک های مردمی و انجمن ملی میراث فرهنگی بازسازی و در مهر ماه ۱۳۴۷ افتتاح شد. نقشه بنا توسط استاد حسین معارفی اصفهانی طراحی شد و بعد از نظارت مهندس فروغی فرزند ذکاالملک فروغی ساخته شد.

معماری آرامگاه صائب تبریزی

معماری این آرامگاه از معماری دوران صفویه الهام گرفته شده است. معماری این دوره حجم ها و توده های بزرگ را در مجاورت با هم و به زیبایی تمام قرار می دهد (برای تجسم این معماری کافی است چهارباغ اصفهان را به یاد بیاورید). ایوان آرامگاه صائب تبریزی با ده پله سنگی سراسری از زمین بالا می رود. روی سر ستون های این معماری قوس های جناغی قرار داده شده و زیر سقفش هم آینه کاری شطرنجی انجام گشته است.

آرامگاه صائب تبریزی یک آرامگاه پنهان در قلب اصفهان
یک آرامگاه پنهان در قلب اصفهان

بعضی از منابع تاریخی، اعتقاد دارند که تبار صائب، «شاعر تک بیتی ها» به شمس تبریزی می رسد. پدر صائب یکی از تاجران معروف شهر تبریز بود اما امروز تبار این خانواده در اصفهان و در تکیه میرزا صائب ادامه پیدا کرده است. سنگ مزار صائب، در قلب یک سنگ مزار قدیمی در این تکیه قرار دارد و از مرمر یکپارچه یزدی ساخته شده است. روی سنگ اصلی مزار صائب که به مرور زمان شکسته و دو تکه شده، یک مطلع و یک غزل از صائب نوشته شده است. حوض و آبنمای این آرامگاه که مقابل ایوان ساخته شده اند هم نماینده معماری بی نظیر صوفی هستند و شبیه به عمارت چهلستون به نظر می رسند. شاید برای شما هم جالب باشد که بدانید مقبره پسر و نوه صائب هم در همین عمارت قرار دارد، درست بالای آبنما.

فضایی نغز همچون اشعار صائب

روی سنگ قبر صائب این بیت نوشته شده، بیتی که مقام او را در ادبیات پرسابقه ایران به خوبی نشان می دهد:

محو کى از صفحهٔ دل ها شود آثار من
من همان ذوقم که می یابند از گفتار من

این روزها و با پیگیری هنردوستان اصفهان، آرامگاه صائب که در یک گوشه دنج در این شهر قرار دارد هم نورپردازی جذاب و چشمگیری دارد و در فرایند بازسازی، رنگ فیروزه ای در آن به عنوان یکی از رنگ های اصلی هنر ایرانی به کار رفته است. مزار صائب در میان یک باغ قرار گرفته که با درخت های بلند سرو احاطه شده است. اگر به اصفهان می روید، می توانید از خیابان شهید بهشتی تقاطع صائب و همچنین از عباس آباد به این آرامگاه دسترسی داشته باشید. آرامگاهی که در مرکز شهر قرار گرفته و می تواند در میان بازدید از دیگر بناهای تاریخی اصفهان، روز شما را بسازد.

میانگین امتیازات ۰ / ۵. تعداد امتیازات ۰

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این مطلب را از دست ندهید

آثار مدرن برادران کامپانا تلاشی برای احیای فرهنگ بومی آمریکای جنوبی

دو برادر برزیلی به نام های هومبرتو (Humberto) و فرناندو (Fernando) در سال ۱۹۸۴ استودیو طرا…