صفحه اصلی خواندنی ها طراحان اولین بانوی طراح مسجد: انتقاد ها بیشتر از سر حسادت بود

اولین بانوی طراح مسجد: انتقاد ها بیشتر از سر حسادت بود

۱
زینب فادیلی اوغلو

در کنار جوایز پر شمار، افتخارات متعدد و شهرت جهانی، زینب فادیلی اوغلو طراح خلاق ترکیه ای، لقب جاودانه دیگری هم به دست آورده است. او اولین بانویی در جهان است که موفق شده به عرصه طراحی مسجد پا بگذارد.

تا همین اواخر طراحی مسجد، حوزه ای کاملا مردانه بود و حضور زن در این میدان، اتفاقی غیر قابل تصور به شمار می رفت. علت انتخاب زینب برای طراحی این مکان مقدس، استعداد درخشان او در زمینه پدید آوردن فضاهای مدرن است. خانواده ای عرب-ترک ساکن لندن، که قصد داشتند برای یادبود مادر خود مسجدی بنا کنند، فادیلی اوغلو را به عنوان طراح انتخاب کردند. این مسجد شاکرین نام دارد که به معنی افرادی است که سپاسگزار نعمت های خدا هستند به علاوه نام مادر این خانواده – سمیه شاکرین  Semiha Shakirin- را هم به یاد می آورد.

زینب با پشتوانه شانزده سال فعالیت در زمینه طراحی هتل، رستوران و بناهای عمومی دیگر، مفهوم ارزش های غربی و شرقی را به زیبایی، در هم آمیخته و برای ساخت ایده خود از ترکیب مصالح سنتی عثمانی و مصالح امروزی بهره برده است. نماد های اسلامی و مصنوعات و تولیدات عثمانی هم در تزئین مسجد بسیار به کار رفته است.

حس زنانه و امروزی زینب درتمامی جزئیات داخلی مسجد جاری است. دیوارهای شیشه ای زیبایی که با آیه های قرآن حکاکی شده است و فضا های بزرگ و دلبازی که با طراحی هوشمندانه خود، آرامش فضاهای داخلی را تأمین کرده است، از جمله ویژگی های مسجد شاکرین شمرده می شود. ورودی فضایی کروی شکل است که با لوسترهای شیشه ای ظریف چینی آذین بسته شده است و راه پله های مدور مسحور کننده ای دارد. بر خلاف دیگر مساجد ترکیه که قسمت بانوان فضای کوچکتر و تاریک تری نسبت به قسمت مردانه دارد، در این مسجد فضای روشن تر و دلباز تری برای عبادت بانوان درنظر گرفته شده است. مسجد شاکرین با همه این ویژگی ها، هم مکانی آرامش بخش است که مسلمانان را به عبادت فرا می خواند و هم بنایی به راستی دیدنی و باشکوه.
زینب فادیلی اوغلو فارغ التحصیل علوم کامپیوتر از دانشگاه ساسکس لندن است…وقتی به معماری و طراحی داخلی علاقمند شد، دوره ای در زمینه تاریخ هنر و طراحی در مدرسه طراحی اینچبالد Inchbald School of Design گذراند. سپس با صاحب رستورانی ازدواج کرد و به طراحی رستوران ها و کلاب های شبانه در استانبول مشغول شد. بعدها او تیمی قوی، تشکیل داد و نام ZF را بر موسسه خود گذاشت. تیم او به یکپارچه سازی تأثیرات فرهنگ ترکیه و غرب علاقمند است. آنچه در پی می آید گفت و گویی با زینب است پیرامون فلسفه و قواعد طراحی، پروژه های منحصر به فرد، جنبه های مذهبی و الزامات اجتماعی آثار او:

زینب فادیلی اوغلو
زینب فادیلی اوغلو

چطور شد که به معماری رو آوردید؟

من در این رشته درس نخوانده ام و معماری تجربی به حساب می آیم. تیمی دارم که از دوازده معمار و سیزده طراح تشکیل شده است و آنها کارهای من را به زبان معماری ترجمه می کنند. طراحی همیشه در رویاهای من وجود داشته است، آن‌قدر که در سن دوازده سالگی زیورآلات خودم را خودم طراحی می کردم.

چه عاملی در گذشته یا در نحوه ی تربیت شما منجر به شکل گیری ضوابط و فلسفه طراحی های شما شده است؟
پدر بزرگ مادری و پدری من، هر دو در صنعت نساجی فعالیت می کردند. آنها علاقه به پارچه و ذوق جمع کردن عتیقه جات برایم به ارث گذاشتند. کودکی من در عمارتی مشرف به دریا گذشت که گارابت بالیون معمار معروف ترک ساخته بود و در محیطی بزرگ شدم که همواره طراحی و هنر اهمیتی ویژه داشت. در واقع زندگی روزمره ما با هنر آمیخته شده بود .در چهارده سالگی در سایه کمک و حمایت پدرم به یادگیری هنر روی آوردم و او مرا به تحصیل تاریخ هنر در لندن ترغیب کرد. همین موضوع زندگی مرا تغییر داد . تحصیل کردن در زمانه ای که ترکیه آغوشش را به روی دنیای غرب باز کرده بود، موجب شد که بتوانم فرهنگ عثمانی را از دید غربیان درک کنم.

زینب فادیلی اوغلو
مسجد شاکرین

چه کس یا چه چیزی بیشترین تاثیر را در کار شما داشته است؟

همسرم مشوق اصلی من در تاسیس دفتر طراحی بود. همچنین حرفه ی او به من امکان داد تا توانایی هایم را در زمینه ی طراحی داخلی در کلاب ها و رستوران ها به نمایش بگذارم.

شما طیف گسترده ای از پروژه ها از مساجد گرفته تا رستوران ها را تجربه کرده اید . چه چالش هایی در جهت حفظ هویت معماری وجود دارد؟
اصول بنیادی و رویکرد من در هر پروژه یکسان است. کار من بازتاب مدرن و برجسته ای از ارزش های سنتی است. به کار گرفتن المان های زادگاهم استانبول نقش اساسی در الهاماتم دارد. تلاش می کنم تا زیبایی غرب وشرق را همرا با میراث غنی عثمانی در هم بیامیزم و آثاری بیافرینم که همزمان احساس محلی و جذابیت جهانی را به ارمغان بیاورد. طرح های من علاوه بر توجه به خواست ها و نیازهای مشتریانم توجه ویژه ای هم به محیط زیست دارد.

طراحی فضاهای عمومی با چه چالش هایی رو به روست؟

وقتی به سفارش شخص خاصی طراحی می کنید، تنها باید ذائقه آن شخص و ویژگی های بومی منطقه را مد نظر قرار دهید. ولی برای طراحی یک رستوران، باید هم برای جلب رضایت صاحب و یا مدیر رستوران و هم برآوردن توقعات هزاران مشتری و کارایی فضا، طراحی کنید. بنابراین چالشی بزرگ است زیرا همواره باید همه جوانب را سنجید و در عین حال خلاق ماند.

زینب فادیلی اوغلو
مسجد طلایی

برای طراحی یک مسجد چه فاکتورهای مذهبی و اجتماعی را باید در نظر گرفت؟

طراحی یک مسجد، آیین نامه های مذهبی خاصی دارد که چارچوب کار را تعریف می کنند. در این چارچوب سعی می کنم درخواست های مشتریان و نیازهای عبادت کنندگان برآورده شود. یک مسجد باید فضایی امن برای عبادت کنندگان فراهم کند در عین حال باید بسیار مراقب بود که به عقاید و سنت های افراد مذهبی توهین نشود.
از شما به عنوان نخستین زنی که یک مسجد طراحی کرده است، یاد می شود، این عنوان چه فرصت ها یا چالش هایی با خود به دنبال داشته است؟
من بیش از هر چیز با انتقاد گروهی ازهمکارانم در ترکیه رو به رو شدم که معتقد بودند کار آنها از کیفیت بالاتری برخوردار است. به نظر من انتقاد آنها بیشتر از روی حسادت است. در عوض تعداد زیادی از افراد مذهبی سراسر کشور، توریست ها و مطبوعات از کارم تمجید کردند و امروزه این مسجد تبدیل به یکی از نقاط دیدنی شهر شده است.

آیا در طراحی سازه های مذهبی مربوط به ادیان مختلف تم مشترکی وجود دارد که آنها را با هم یکپارچه و متحد می کند؟

از نظر من تمام سازه های مذهبی یک هدف مشترک دنبال می کنند و آن فراهم کردن مسیر پیوند افراد مذهبی با الوهیت است.

در حال حاضر به چه موضوعاتی علاقمندید و چگونه تفکر خلاق خود را تغذیه می کنید؟

دنیای هنر و طبیعت کمک می کند که انرژی خود را حفظ کنم.

کدام یک از معماران یا طراحانی که مشغول به فعالیت اند بیشتر مورد تحسین شما هستند؟

فرانک گِری، آنیش کاپور، ریچارد سرا، آی.ام.پِی و ژان نوول.

از پروژه های بعدی خود که شما هیجان زده کرده است، بگویید ؟

ما در سرتاسر دنیا پروژه هایی از قبیل خانه های مجلل، هتل ها و فروشگاه ها در دست داریم، که همگی بسیار هیجان انگیزند. علاوه بر این از اواخر ۲۰۱۳خط تولید مبلمان و لوازم جانبی خود را راه اندازی کردم که بسیار مورد توجه مشتریان داخلی و خارجی قرار گرفته است و این موضوع هم مرا بسیار به وجد می آورد.

میانگین امتیازات ۰ / ۵. تعداد امتیازات ۰

یک نظر ارسال شده است

  1. میترا

    ۴ اردیبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱۸:۲۵

    مطلب بسیار جالبی بود به خصوص توجه به قسمت بانوان در مساجد که اکثر آن ها همین شرایط را دارد و دلیل آن را نمیدانم. به عنوان یک زن احساس غرور کردم.

    پاسخ دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این مطلب را از دست ندهید

مبلمان راحتی چیست، چه انواعی دارد و برای کجا مناسب است؟

معمولا در دسته بندی انواع مبل ها آن ها را به دو قسمت تقسیم بندی می کنند. مبل کلاسیک و مبل …