صفحه اصلی خواندنی ها طراحان آشنایی با معمار معاصر ایرانی، سیاوش تیموری

آشنایی با معمار معاصر ایرانی، سیاوش تیموری

۰
سیاوش تیموری

سیاوش تیموری از چهره های شناخته شده در دنیای معماری است که جایزه انجمن معماران فرانسه و نشان عالی انجمن مفاخر معماری ایران را در کارنامه خود دارد. او که بخش زیادی از فعالیت هایش را در خارج از کشور انجام داده است، در مورد الهام گرفتن از المان های ایرانی در طراحی و ساخت آثارش می گوید: «من هرچه که ساخته ام، بوی ایران می دهد.»

وطن دوستی تیموری منحصر به استفاده از هنر ایرانی در آثارش نمی شود، بلکه زمانی که او جایزه سندیکای معماران فرانسه را برد و وزیر فرهنگ فرانسه از او خواست تا ملیت ایرانی خود را به خاطر دریافت این جایزه ملی فرانسه تغییر دهد، در پاسخ گفت: «من یک وجب از خاک ایران را با قاره اروپا عوض نمی کنم و نمی خواهم از شناسنامه فرانسوی استفاده کنم». در اینجا با مقاله ای -برگرفته از مصاحبه خبرگزاری هنرآنلاین- با او، آثار و اندیشه هایش بیشتر آشنا می شویم.

سیاوش تیموری معمار معاصر ایرانی
سیاوش تیموری معمار معاصر ایرانی

تیموری، از تهران تا پاریس

سیاوش تیموری در سال ۱۳۱۶ در تهران متولد شد. او پس از پایان تحصیلات خود در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران راهی پاریس شد و دوره دکترای خود را در دانشسرای عالی ملی هنرهای زیبای پاریس گذراند. پس از فارغ التحصیلی در سال ۱۳۴۸، شروع به فعالیت در کنار معماران برجسته فرانسوی کرد و بعد ها پروژه های بزرگی را همچون ورزشگاه ۵۰هزار نفری پارک دِ پرنس در شهر پاریس را به سرانجام رساند. تیموری همچنین در مسابقه طراحی دانشکده علوم دانشگاه اصفهان در سال ۱۳۵۲ رتبه اول را کسب کرد.

همکاری نافرجام تیموری در ساخت ورزشگاه آزادی

در زمان ساخت ورزشگاه آزادی، عبدالعزیز فرمانفرمائیان، طراح پروژه، از سیاوش تیموری که در آن زمان مشغول تدریس در دانشگاه تهران بود خواست تا مسئولیت طراحی بخش مسکونی ورزشگاه را برعهده بگیرد. طرحی که تیموری برای بخش مسکونی ورزشگاه آزادی ارائه داد، شامل زمین هایی می شد که متعلق به خان و خان زاده ها بود و این باعث پیشنهاد رشوه آن ها به تیموری برای تغییر طرح پیشنهادی اش شد که تیموری نپذیرفت و اما این تنها چالش پیش روی او نبود.

مدیر دانشکده معماری دانشگاه تهران هم هرگونه فعالیت اساتید این دانشگاه را در پروژه های خارج از دانشگاه ممنوع کرد و همه این عوامل دست به دست هم دادند تا همکاری تیموری در ساخت ورزشگاه آزادی در حد همان پنج، شش روز اولیه باقی بماند. تیموری یکی از دلایل استعفایش از دانشگاه تهران را نیز همین قانون منع مداخله اساتید دانشگاه در فعالیت های اجرایی خارج از دانشگاه عنوان کرد.

سیاوش تیموری معمار معاصر ایرانی
ورزشگاه پاک د پرنس اثر سیاوش تیموری

طراحی و ساخت ورزشگاه بزرگ پارک دِ پرنس

ورزشگاه پارک د پرنس (Parc des Princes)، پنجمین ورزشگاه بزرگ فرانسه و قدیمی ترین ورزشگاه پاریس است که تا ۵۰ هزار نفر ظرفیت دارد و در سال ۱۳۵۱(۱۹۷۲) بعد از بازسازی به بهره برداری رسید. مسئولیت طراحی و ساخت این ورزشگاه به دفتر معماری روژه تایبر ( Roger Taillibert) محول شده بود که طراحی آن را به تیموری سپرد. تیموری در طراحی این ورزشگاه با چالش های زیادی رو به رو بود.

وجود ورزشگاه در بافت شهری و عبور اتوبان از زیر آن، ورود و خروج جمعیت را مشکل می کرد، همچنین استفاده از دستگاه هایی همچون جرثقیل یا دستگاه بتن ریزی نیز ممکن نبود و در اینجا بود که تیموری با الهام از طراحی تسبیح، تصمیم گرفت از سیستم استیفنر استفاده کند. تیموری می گوید «در نصب چراغ های استادیوم هم مشکلی که وجود داشت این بود که آن ها تیرهای روشن کننده ارتفاع خط آسمان شهر را بر هم می زدند و به همین دلیل چراغ ها را روی پیشانی ورزشگاه نصب کردم.»

سیاوش تیموری معمار معاصر ایرانی
سیاوش تیموری طراح و معمار مجموعه های ورزشی

الهام از چادر عشایر ایرانی در ساخت مجموعه های ورزشی

تیموری تصمیم گرفت با الهام از چادر عشایر ایرانی مجموعه های ورزشی ای بسازد که سقف آن قابلیت باز و بسته شدن داشته باشد تا دیگر استفاده از آن ها منحصر به فصل تابستان یا زمستان نباشد. از سری مجموعه های ورزشی ای که تیموری با قابلیت سقف های بازشو-بسته شو طراحی کرد، می توان به دو استخر بلوار کارنو و داوید آنژه در شهر پاریس، استخری در کاخ باکینگهام و همچنین استخری در کشور الجزایر برای رئیس جمهور وقت این کشور اشاره کرد.

چالش های امروز معماری ایران

تیموری چالش های پیش روی معماری ایرانی را انسان محور نبودن آن، نقص کتب آموزشی دانشگاهی در این حوزه، عدم توجه به نیازهای ایرانی ها و سبک زندگی و فرهنگ آن ها و صرفا کپی کردن طرح های غربی، توجه به کمیت و نه کیفیت آپارتمان های ساخته شده و ارتقای کمی و نه کیفی دانشکده های معماری در ایران می داند. به نظر تیموری معماری ایرانی باید به سمت یک معماری پایدار پیش رود مانند آنچه در خانه بروجردی ها و طباطبایی ها می بینیم، البته نه به معنای تقلید از معماری گذشته بلکه به منظور یادگیری انسان محوری و توجه به نیازها و فرهنگ و سبک زندگی افراد در معماری.

گمنامی معمار جهانی در ایران

با وجود تجربیات ارزشمند تیموری از بعد انقلاب هیچگاه برای طراحی و ساخت استادیوم های ورزشی از او دعوت به همکاری نشده است. بله او برخلاف شهرتش در خارج از مرزها، در ایران کمتر شناخته شده است. تا اینکه در سال ۱۳۹۳، انجمن مفاخر معماری ایران در برنامه ای با عنوان «گمنام…مثل من!» از سیاوش تیموری با اعطای نشان عالی انجمن مفاخر معماری ایران قدردانی کرد و حالا مدتی است نام او در بین علاقه مندان به معماری سر زبان ها افتاده است. به امید اینکه قدر گنجینه های معنوی و تجربیات هنرمندانی چون او را بیشتر بدانیم.

میانگین امتیازات ۵ / ۵. تعداد امتیازات ۳۷

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این مطلب را از دست ندهید

فلورانس نول باست معماری که از مشاهیر طراحی شد

فلورانس نول باست (Florence Knoll Bassett) متولد 24 مه 1917 در شهر سگینا (Saginaw)، ایالت م…