صفحه اصلی خواندنی ها راهنمای دکوراسیون دکوراسیون خانه‌های ایرانی سنتی و آشنایی با اجزا و عناصر آن

دکوراسیون خانه‌های ایرانی سنتی و آشنایی با اجزا و عناصر آن

دکوراسیون خانه های ایرانی سنتی
nowrooz

بی‌ گمان در هر نقطه از جهان، واژه «خانه» مفاهیمی همچون امنیت، عشق، آرامش و امید را به ذهن هر انسانی متبادر می کند. ساختار فضای خانه به عنوان عنصری معماری و جزوی از فرهنگ تحت تأثیر اقلیم، شرایط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه قرار دارد. در محدوده اقلیمی و فرهنگی ایران نیز خانه ایرانی یادآور بخشی از هویت ایرانی است. تا همین چند دهه پیش خانه‌ سنتی ایرانی هنوز رونق داشت؛ خانه‌ هایی با یک یا چند ایوان، حوضی در میان حیاط و باغچه‌ ای گرداگرد آن. طبعا دکوراسیون خانه های ایرانی سنتی نیز منحصر به فرد، ویژه چنین فضایی و مطابق با فرهنگ مردم ایران بود.

دکوراسیون خانه های ایرانی سنتی
چیدمان خانه‌های ایرانی سنتی در مناطق مختلف تفاوت دارد

ویژگی های خانه ایرانی سنتی

در ساختار فرهنگ سنتی کارکردگرایی هر پدیده نقشی ویژه دارد و این نکته به ویژه در طراحی دکور خانه اهمیت می‌ یابد. هر چیز در عین زیبایی و ظرافت باید کارایی لازم را نیز داشته و تامین‌ کننده بخشی از نیازهای روزانه اعضای خانه باشند؛ این اصل به ویژه در فرهنگ سنتی شرقی بسیار مشاهده می‌ شود. خلاف چیدمان وسایل در خانه‌ های غربی، سادگی و پرهیز از تجمل بسیار و انباشتن محیط خانه از وسایل از ویژگی‌ های مهم طراحی فضای داخلی خانه‌ های سنتی مشرق‌ زمین از جمله ایران به شمار می‌آید.
با توجه به تنوع فرهنگی اقلیمی موجود در کشور، چیدمان خانه‌های ایرانی سنتی در مناطق مختلف تفاوت دارد؛ اما ترکیب و فرم این کمپوزیسیون در بیشتر مناطق شهری از الگویی نسبتا ثابت پیروی می‌کند. در بیشتر موارد معیار تمایز و تفاوت در نحوه دکور خانه‌ها، شیوه معیشت، شرایط اقتصادی و جایگاه اجتماعی صاحب‌ خانه است که در تعیین نوع، جنس، ظاهر و مرغوبیت عناصر این چیدمان مؤثر است.

دکوراسیون خانه های ایرانی سنتی
ر حال حاضر معماری بیشتر مناطق الگو هایی مشترک است

نحوه دکوراسیون خانه ایرانی

امروزه با پیشرفت تکنولوژی، فراگیری رسانه‌ های جمعی و در سال‌ های اخیر فضای مجازی، جلوه‌ های گوناگونی فرهنگی اقلیمی در کشور کمتر و آداب و رسوم، عادت‌ها و ویژگی‌ های فرهنگی بیشتر مناطق ایران مشابه یکدیگر شده است. در گذشته معماری، مصالح و چیدمان فضای خانه‌های سنتی ایران در ۴ جهت جغرافیایی کشور متفاوت بود؛ اما در حال حاضر معماری بیشتر مناطق الگو هایی مشترک و اغلب برگرفته از شیوه‌ های غربی و ناسازگار با شرایط اقلیمی و فرهنگی ایران را دنبال می کند.
اشیا و وسایل مورد استفاده در دکوراسیون خانه‌ ها دو دسته‌ اند: نخست اشیایی که جنبه کاربردی عام و مشترک دارند و در زندگی روزمره افراد در همه سطوح اجتماعی به کار می‌ روند. دوم وسایل تزیینی و غیر کاربردی که صرفا به جهت زیبایی و آذین هستند و لزوما جنبه کاربردی ندارند و میزان نفیس‌بودن آن ها بیانگر پایگاه اجتماعی و منزلتی صاحبان آن ها محسوب می‌ شود.

عناصر دکوراسیون خانه ایرانی سنتی

عناصر دکوراسیون خانه های ایرانی سنتی به چند دسته تقسیم می‌شوند:
نشیمن : شامل اشیا و وسایل مخصوص اتاق نشیمن و پذیرایی خانه‌ ها، جدا از اسباب خواب، که برای آسودن و استراحت اعضای خانه یا مهمانان حین روز اختصاص دارند و خود مشتمل بر چند بخش هستند:
کفپوش ‌ها: ایرنیان از دیرباز تا کنون از انواع قالی، فرش، گلیم برای پوشاندن کف خانه‌ های خود استفاده کرده ‌اند. پیشینه این کاربرد به دوره ساسانیان باز می ‌گردد. هنوز هم فرش و گلیم از کفپوش‌ های محبوب مردم ایران به شمار می‌ روند. انتخاب نوع فرش یا گلیم، بافت و طرح آن امری ذوقی و زیباشناختی بوده، اما با توجه به رواج هنر قالی‌ بافی در بیشتر مناطق ایران، مردم هر منطقه از فرش یا گلیم با بافت و طرح مخصوص همان خطه برای پوشش منازل خود بهره می‌ برند. در گذشته کف اتاق‌ ها را با حصیر می ‌پوشاندند و روی آن فرش می ‌اندختند که نظر به وجود آب‌ و هوای گرم و خشک در بیشتر نقاط، حصیر کفپوشی عایق گرما به حساب می­ آمد. در حال حاضر به جای حصیر انواع موکت، پارکت، کفپوش و سرامیک را برای پوشش سطح زمین انتخاب می‌ کنند. انواع قالیچه، پادری و کناره نیز دیگر بافته‌ های مورد استفاده در دکوراسیون خانه ایرانی سنتی بوده است که هنوز هم می‌ توانند برای قسمت ‌های مختلف خانه کارایی داشته باشند.
اسباب نشیمن: همه ما خاطره مشترکی از نشستن در اتاق نشیمن یا پذیرایی (مهمان ‌خانه) و آسودن و تکیه‌ دادن بر پشتی، بالش و متکا داریم. این شیوه از تزیین منزل هنوز هم در میان بسیاری از خانواده‌ ها ساری و جاری است؛ به گونه‌ ای که قرار دادن پشتی یا متکا پشت کمر فرد برای تکیه دادن یکی از آداب مهمان‌ نوازی ایرانی به شمار می ‌آید. در خانه ‌های سنتی دورادور یا بخشی از اتاق را پشتی یا متکا می ‌نهادند که در خانه‌ های امروزی نیز با وجود رواج استفاده از میز و صندلی و مبلمان در دکور و پوشش کف خانه با سنگ، سرامیک و پارکت و …  می‌توان بخشی از فضا را به این شیوه از چیدمان اختصاص داد.
کرسی: از دیگر اسباب نشیمن و گرمازای سنتی ایرانی که کاربرد آن هنوز هم در برخی از خانواده‌ ها معمول است. و ایده جالب توجهی در فصل سرما و به ویژه مهمانی‌ شب یلدا به نظر می‌ آید.
آرایه ‌بندی و تزیین اتاق‌ ها: در معماری سنتی ایران، معمولا برای هر اتاق طاقچه طراحی می‌کردند تا بخشی از وسایل و اشیای خانه را بر روی آن ها قرار دهند. وسایل کاربردی روزمره اعضای خانه را بر روی طاقچه و اشیای نفیس و گران ‌قیمت مثل گلدان‌ های نفیس را در رف‌ ها می‌نهادند که بلندتر و دور از دسترس بود. درون طاقچه‌ ها را با طاقچه ‌پوش‌ های گلدوزی‌ شده، ابریشمی و شرابه‌ دار یا ترمه می ‌پوشاندند و بر آن ها ظروف چینی زیبا، اشیای مورد نیاز روزانه مثل فنجان و نعلبکی، گلدان‌ و چراغ لامپ، لاله‌های پایه بلور می‌ گذاشتند.
دیوارهای اتاق را با قاب تصاویر، چراغ‌ های دیوارکوب و شمایل یا تصویرهای مذهبی و اسطوره ‌ای می‌ پوشاندند. برخی از مردم خوش ‌ذوق نیز دیوار منازل خود را با آویختن  قالیچه ‌‌ها و گلیم‌ های خوش‌ نقش و نگار می ‌آراستند.  در حال حاضر این شیوه چیدمان بسیار کم‌رنگ شده است و اگر در خانه طاقچه نباشد می‌ توان با گذاشتن پایه یا میزی کوچک پای دیوار یا در سه‌ کنج دیوار چنین تزیینی را اجرا کرد. از زمان طراحی بخاری در ترکیب ساخت اتاق‌ ها بر کُرنه بخاری یا بخش طاقچه‌ مانند بالای بخاری آینه و شمعدان، آینه‌ قدنما، آینه نیم‌ قد و قرآن یا دیوان حافظ می‌ گذاشتند که در حال حاضر نیز مشابه چنین ایده‌ هایی را می ‌توان در قسمت برآمده بالای شومینه اجرا کرد. در دکوراسیون خانه ‌های ایرانی سنتی استفاده از آینه‌ های قدی رواج کامل داشته است، آینه‌ های سنگی قدی و نیم ‌قد که درون دیوار کار می ‌شدند از نمونه‌ های بارز این تزیین بوده که در تمام منازل قابل اجرا هستند.

سخن پایانی

با توجه به موارد یادشده، چیدمان هر منزل و جزئیات اجرا شده در آن را می‌ توان نشانه‌ای از ذوق، سلیقه، روحیات و خلق‌ و خوی اعضای آن خانه دانست که حس و انرژی حاصل از آن نیز همچون روحی که بر جسم حاکم است، در فضای خانه جریان دارد. معماری ایرانی و به تبع آن دکوراسیون خانه‌ های ایرانی سنتی از آغاز پیوندی مستحکم با فرهنگ، جغرافیا و تاریخ داشته است و این ارتباط دو جانبه در تطابق و سازگاری کامل با شیوه زندگی مردم این کشور در همه دوران‌ ها  قرار دارد.

میانگین امتیازات ۵ / ۵. تعداد امتیازات ۳۱۴

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این مطلب را از دست ندهید

رنگ سبز نعنایی؛ آفتاب پرستی که خود را با هر سبک و رنگی هماهنگ می کند

شاید رنگ سبز نعنایی شما را به یاد سرامیک ها و درهای چوبی خانه های قدیمی یا حتی یخچال های ق…