صفحه اصلی خواندنی ها ایده و خلاقیت نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟

نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟

نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟
ارسال خبر

کوانگ تروونگ (Quang Truong) یکی از اعضای بزرگترین سازمان حرفه‌ای معماری در آمریکا (AIA) است. او قبل از تأسیس شرکت پلی تکنیکا (Polytechnica)  بیش از یک دهه در زمینه معماری حرفه ای در دفاتر مشهور جهان کار کرده است. کوآنگ نویسنده کتاب مواد و فناوری پیشرفته با عنوان معماری کامپوزیت (Composite Architecture) است و در حال حاضر در دانشگاه ایالتی پورتلند نیز تدریس می کند. مقاله پیش رو، دیدگاه او در مورد نوآوری در معماری است.

نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟
نوآوری در معماری – نویسنده مقاله در طراحی و ساخت موزه بورد (Board Museum) در لس آنجلس همکاری داشته است

امروزه معماری بیش از هر زمان دیگری نیازمند نوآوری است. همه گیری فعلی ما را وادار کرده تا به طور اساسی عملکرد شهرها، فضاهای عمومی، ساختمان ها و خانه ها را بازنگری کنیم. به علاوه اعتراضات اخیر در مقابله با تبعیض نژادی و جنبش  جان سیاه پوستان مهم است (Black Lives Matter) باعث شد نقش معماری را در زمینه های جامع تر مثل مسائل اقتصادی اجتماعی زیر سوال ببریم. این چالش ها ما را تحت فشار قرار می دهند و بیش از این نمی توانیم تغییر و تحول در معماری را به تعویق بیندازیم.

نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟
نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد

 حتی قبل از آنکه بروز این بحران ها بسیاری از ما را وادار به ارزیابی دوباره معماری کند، این صنعت به نوآوری نیاز داشت. در سال ۲۰۱۷ مکینزی اند کامپنی ( McKinsey & Company‎) که معتبرترین شرکت مشاور مدیریت جهانی است، در گزارشی اعلام کرد  سرعت رشد ساخت و ساز در سطح جهانی بسیار کند و آهسته صورت گرفته است. این گزارش حتی نشان می دهد که صنعت ساخت و ساز یکی از بزرگترین بخش های اقتصادی جهان است و با آنکه هر ساله ۱۰ تریلیون دلار برای کالاها و خدمات مرتبط با آن هزینه می کند اما، رشد بهره وری در این زمینه رو به کاهش است. چگونه می توانیم نوآوری های لازم را برای تغییر در روند آهسته این صنعت شناسایی کنیم و آن را توسعه بدهیم؟

در مقاله قبل در مورد نحوه تجزیه و تحلیل نوآوری در معماری صحبت کردم. تز اصلی آن مقاله متاثر از تجربیات من در زمان تحصیل و تمرینات عملی معماری بود. در آن زمان چند پروژه را طراحی کرده  بودم و در ساخت آنها از موادی استفاده کردم که  در صنعت خودرو سازی و هوافضا کاربرد داشت .

نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟
نوآوری در معماری – صنعت ساخت و ساز یکی از بزرگترین بخش های اقتصادی جهان است

کامپوزیت های پلیمری، الوارهای چوبی توده ای و سایر مصالح ساختمانی پیشرفته که در پروژه هایم به کار بردم، هنوز هم مورد استفاده معماران نیست و موادی نامتعارف به شمار می آیند. از زمانی که به دانشگاه رفتم متوجه خلا دیگری نیز در این راستا شدم: مهارت هایی که  در دانشکده های معماری آموزش داده می شوند مطابق با جنبه های عملی و  مورد نیاز در این حوزه نیست و در مورد روش های متنوع و چند جانبه فرآیند ساخت و ساز مطالب کمی ارائه می شود. در نتیجه این صنعت درک درستی از نوآوری ندارد حتی زمانی که به طور اتفاقی دست به نوآوری می زند.

نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟
نوآوری در معماری – این صنعت درک درستی از نوآوری ندارد حتی زمانی که به طور اتفاقی دست به نوآوری می زند

در این شرایط، یک چارچوب تحلیلی از موانع و فرصت های نوآوری در مراحل مختلف طراحی و ساخت پیشنهاد می دهم. متغیرها در این چارچوب عبارتند از: هدف و انگیزه معمار، مراحل کار در زنجیره معماری مهندسی و ساخت (architecture, engineering, and construction: AEC ). چشم اندازی از چرخه عمر ساختمان. سنگ بنای نوآوری های معماری در آینده از این سه عامل سرچشمه می گیرد. برای درک بهتر این موضوع و نحوه اجرای این روش در عمل، در مورد هر یک از این عوامل بیشتر صحبت می کنم.

نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟
نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد

اولین عامل نشان می دهد که بیان صریح و روشن معمار از هدف و طرح ذهنی خود اهمیت بسیار زیادی دارد. در واقع این مرحله بسیار حیاتی است چرا که دامنه وسیعی از اهداف و چشم اندازهای درونی هر طراح را در بر می گیرد که هر کدام در جایگاه خود با ارزش هستند. معماران ممکن است روی پروژه های مختلف کار کنند مثل کلیساهای بزرگ، ساختمان های شهری، ساختمان های تجاری، مجتمع های مسکونی، فضای داخلی برای مشاغل گوناگون یا ساخت پناهگاه های موقتی در زمان بروز بلایای طبیعی. پس با توجه به آنکه هر کدام از این پروژه ها کاربردهای متفاوتی دارند، بنابراین ارزیابی موفقیت معمار در این پروژه ها نیز معیارهای کاملا متفاوتی را می طلبد. به طور منطقی انتظار می رود که روش های طراحی مناسب در هر کدام از انواع پروژه ها، متفاوت از دیگری باشد. به این معنا که مواد و فناوری به کار گرفته شده برای ساخت و طراحی یک فرودگاه احتمالا برای یک واحد مسکونی مناسب نخواهد بود.

نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟
جلوه هایی از نوآوری در معماری

بیان شفاف هدف معماری، جنبه های مفید دیگری هم به همراه دارد. در وهله اول این امر در جهت دهی تلاش ذینفعان برای دستیابی به یک هدف مشترک، بسیار ضروری است. معماری قطعا امری مشارکتی است و معمولا عموم مردم را درگیر می کند، بنابراین شفافیت و روشن بودن هدف اهمیت بیشتری پیدا می کند. دومین مزیت این کار تعیین معیارها و ضوابطی است که تصمیمات بعدی را در زنجیره معماری، مهندسی و ساخت یا AEC تعیین می کند. اگر هدف از معماری به وضوح بیان شود، آن وقت به آسانی می توان درک کرد که چرا در یک پروژه از روش خاصی برای طراحی استفاده می شود یا مواد بخصوصی را برای آن مناسب می دانند یا برعکس.

نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟
نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد

اما فراتر از همه، اهداف و انگیزه های تازه منشا نوآوری می شود. در واقع انگیزه های درونی یک معمار به دنبال پاسخگویی به یک نیاز یا ضرورت شکل می گیرد و احتیاج هم مادر اختراع است. بهترین مثال در این زمینه توسعه پایدار (Sustainable Development)  است. توسعه پایدار به معنای تأمین نیازهای حال حاضر بدون به خطر انداختن توانایی نسل های آینده برای تأمین نیازهای خود. هر چند سازمان ملل در سال ۱۹۸۷ این موضوع را بیان کرده بود اما به خاطر نگرانی های موجود، این فرآیند به آرامی و در طی سه دهه در حرفه ساختمان سازی راه پیدا کرد. امروزه استفاده پایدار از منابع، بخش عمده ای از صنعت ساخت و ساز را به خود اختصاص داده است، شرکت های صدور گواهینامه، مشاوران و محصولات بی شماری وجود دارندکه همگی برای کسب سهم بیشتر از بودجه های پروژه، با هم  رقابت می کنند. در معماری پایدار که در راستای سازگاری و هماهنگی با محیط زیست فعالیت می کند و  هدف آن بهبود آب و هوا، جلوگیری از اتلاف انرژی و اثرات منفی ساخت و ساز بر محیط زیست است، حتی مسائل مربوط به سلامتی و برابری اجتماعی هم اهمیت بیشتری پیدا می کند. رسیدن به این اهداف و تحقق این انگیزه ها بذری خواهد شد برای نوآوری در معماری و طبیعتا تغییر در فرم، مواد و برنامه ریزی ها را به دنبال خواهد داشت.

از دیگر موانع تغییر و تحول در این صنعت، روند پیچیده و کند زنجیره کاری میان معماری، مهندسی و ساخت (AEC)  است. برای بررسی دومین عامل نیاز به درک و شناخت این فرآیند داریم. ساخت یک بنای ساده از زمان شروع طرح تا پایان کار و اقامت ساکنین بیش از دو سال زمان می برد، در حالی که پروژه های بزرگ تر و پیچیده به راحتی تا یک دهه طول می کشد. در هر مرحله سیستم های اداری، حقوقی، فنی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به عناوین مختلف با فرآیند معماری مرتبط می شوند.

نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟
نوآوری در معماری -اهداف و انگیزه های تازه منشا نوآوری می شود

از آنجا که مجال صحبت در مورد همه فعالیت های ACE وجود ندارد، آن را به سه مرحله تقسیم می کنیم: امکان سنجی تحقق طرح، طراحی و مهندسی و نهایتا ساخت. در مرحله امکان سنجی، طرفین علاقه مند قابلیت پیاده سازی یک پروژه ساختمانی خاص را بررسی می کنند، که به طور کلی شامل ارزیابی در دسترس بودن زمین ، منطقه بندی مناسب، ضوابط ساخت و ساز و پیامدهای مالی و اقتصادی پروژه می شود. در مرحله طراحی و مهندسی، برای اولین بار با معماری روبرو می شویم که به طور اجمالی شامل ایجاد طرح، انتخاب مواد، مهندسی سیستم های ساختمان و تهیه نقشه و مدارک ساخت و ساز می شود. تکمیل اسناد و مدارک ساختمان، آخرین مرحله به شمار می آید.

نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟
جلوه هایی از نوآوری در معماری

روند طولانی، پیچیده و پر کار AEC همان بستر مناسب برای نوآوری و تغییر است و از طرفی همان مرحله ای است که بسیاری از طرح های پیشنهادی و خلاقانه با بزرگترین موانع روبرو می شوند. در تجربه شخصی من در استفاده از مواد نامتعارف که تلاش می کردم جایگاهی در معماری پیدا کنند، مسئله اصلی مناسب بودن یا نبودن آنها از نظر فنی  نیست، بلکه مسئله سازگار بودن یا نبودن آنها با فرایند AEC است که از کاربرد گستره آنها جلوگیری می کند. اولین و موثرترین مرحله در غربالگری طرح ها در مرحله امکان سنجی اتفاق می افتد. در این مرحله کدهای ساختمانی تایید شده مد نظر قرار می گیرند و شیوه های ساخت و ساز و مواد اولیه فاقد کد را از دور خارج می کنند. برآوردهای مالی ساخت و ساز هم به گونه است که بیشتر به هزینه اولیه اهمیت می دهند تا ارزش بلند مدت پروژه.

استفاده نابجا از فناوری مثل نرم افزار مدل سازی اطلاعات ساختمان، نرم افزار بیم (BIM )،حتی در مناسب ترین مرحله AEC می تواند توضیحی برای روند آهسته پذیرش بعضی از نوآوری ها باشد. در ابتدا نرم افزار بیم به عنوان ابزاری برای بهبود توانایی در مستندسازی و هماهنگی ها در زمان طراحی و مهندسی ساخته شد، اما برای مدیریت مواد مورد استفاده در ساخت وساز بنا هم عملکرد بسیار ارزشمندی داشت. در نتیجه پیمانکاران، در بیشتر موارد، نرم افزار بیم را در الویت قرار می دادند و معماران هم از آنها تبعیت می کردند. این موضوع نشان می دهد که در این مرحله، نرم افزار باید بتواند ارزیابی درستی از تأثیر یک نوآوری ارائه دهد چون بر میزان پذیرش و تایید آن تأثیر می گذارد .

نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟
نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد

سنگ بنای سوم ارزیابی چرخه عمر ساختمان است. نگرانی های مربوط به جنبش توسعه پایدار، ملاحظات بیشتری را در روند معماری ایجاد کرده است. اما شاید یکی از ماندگارترین آنها آگاهی از تأثیر یک ساختمان بیش از طول عمر در نظر گرفته شده برای آن باشد. این به معنای تحقیق در مورد تأثیرات  مواد و مصالح خریداری شده، عملیات ساخت و ساز، نگهداری، انعطاف پذیری و فرایندهای پس از پایان عمر ساختمان است. به طور خلاصه، می توان این تأثیرات را در چرخه عمر ساختمان به سه مرحله اساسی تقسیم کرد: تجسم سازی، عملیاتی کردن، پایان عمر ساختمان.

نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟
نوآوری در معماری – امروزه استفاده پایدار از منابع، بخش عمده ای از صنعت ساخت و ساز را به خود اختصاص داده است

در هر کدام از مراحل چرخه عمر، فرصت هایی برای نوآوری در شناسایی، اندازه گیری و تعیین میزان عملکرد ساختمان وجود دارد. آیا ساختمان های انعطاف پذیر(با قابلیت بازگشت به شرایط اولیه)، طول عمر و قابلیت استفاده بیشتری دارند؟ آیا موادی وجود دارد که علیرغم  هزینه نگهداری کمتر، دوام بیشتر داشته باشد؟ آیا سنسورهای هوشمندی وجود دارد که بتواند مصرف انرژی، کیفیت هوای داخل خانه یا نور روز را کنترل کند؟ از آنجا که ما بیشتر بر افزایش عمر مفید ساختمان ها متمرکز شده ایم، تنها نوآوری هایی مربوط به این زمینه اهمیت پیدا می کنند.

توجه به این نکته مهم است که تمام مراحل و زیر شاخه های آن به طور متقابل بر هم اثر می گذارند و یکدیگر را تقویت و پشتیبانی می کنند. بنابراین باید فارغ از نظرهای موافق یا مخالف از نقاط قوت و چالش های هر نوآوری یا فناوری پیشنهادی، در هر مرحله از چارچوب، درک درستی داشته باشیم. مثل هر چارچوب ساختاری دیگر، هماهنگی عناصر و اجزا یا قدرت و ضعف آنها روی روندکلی ساختار تاثیر می گذارد.

نوآوری در معماری از کجا سرچشمه می گیرد؟
جلوه هایی از نوآوری در معماری

با استفاده از این چارچوب می توانیم نتایج حاصل از تصمیمات را به دقت بررسی کنیم. اول از همه می توانیم قابلیت عملی بودن هر یک از نوآوری ها و فناوری های پیشنهادی را بسنجیم و با کمک روش تحلیل سوات (SWOT analysis)  و تهیه فهرستی از نقاط ضعف و قوت، فرصت ها و تهدیدها در هر مرحله، به درک کاملی از توانایی یک نوآوری در رسیدن به هدف مورد نظر برسیم. ثانیا، می توانیم برای تصمیم گیری در مورد بهترین اقدامات در عملی کردن اهداف خود از آن بهره ببریم و همچنین منشا نوآوری های ارزشمند در آینده را پیدا کنیم.

صنعت ساخت و ساز، صنعت پیچیده ای است و بازتابی از ماهیت پیچیده جامعه معاصر است. معماری نیازمند سازگاری مداوم و تغییر است و هرچه در این راستا بهتر عمل کند، اهداف مورد نظر جامعه محقق خواهد شد. در نوآوری های پیشنهادی هدف نهایی باید مشخص شود، روش هایی برای ارزیابی موفقیت آن وجود داشته باشد و بدانیم این نوآوری چگونه قرار است روند ساخت و ساز را تغییر دهد.



برگرفته از: archdaily

میانگین امتیازات ۵ / ۵. تعداد امتیازات ۴۰

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این مطلب را از دست ندهید

شیوه ها و هزینه بازسازی خانه قدیمی به جدید

چه بخواهید خانه خود را بفروشید و چه بخواهید برای زندگی خود آن را بهبود ببخشید، می توانید ت…